Bài viết — trang 2
76 bài viết, bài mới nhất luôn ở trên cùng. Mỗi trang 20 bài; bài cũ được lưu trữ đầy đủ.
— lượt xemBài 21–40 / 76 · mới nhất trước
Thử nghiệm đường hầm WHO (tunnel test) cho màn tẩm hoá chất
WHO PQT/VCP mô tả tunnel test là bioassay phòng lab với muỗi bay tự do qua mảnh màn có lỗ tới mồi, đo tử vong và ức chế hút máu sau phơi 12–15 giờ. Bổ trợ cone bioassay — dành cho cán bộ chuyên môn.
Đọc bài →Ve sau giờ chơi công viên: thám tử nhí kiểm tra cơ thể
Ve không bay, không nhảy — chúng bám từ cỏ và bụi cây. Cùng thám tử nhí học chỗ ve hay trốn, checklist kiểm tra sau giờ chơi và việc chỉ người lớn mới gỡ ve bằng nhíp.
Đọc bài →Sốt xuất huyết nặng: vì sao lần nhiễm sau nguy hiểm hơn và cách phòng ban ngày
WHO nhấn mạnh người từng mắc dengue có nguy cơ cao hơn bị sốt xuất huyết nặng ở lần nhiễm sau. Muỗi truyền dengue hoạt động ban ngày — phòng đốt phải làm cả sáng và chiều, không chỉ lúc ngủ đêm.
Đọc bài →Kiến thợ mộc (Camponotus): đống mùn cưa trong nhà khác mối thế nào?
Kiến thợ mộc không ăn gỗ như mối mà đào đường hầm trong gỗ ẩm, đẩy mùn cưa ra ngoài. Phân biệt với mối theo EPA, nhận dấu hiệu frass theo hướng dẫn khuyến nông, và checklist xử lý ẩm trước khi nghĩ đến hoá chất.
Đọc bài →Ve chó nâu (Rhipicephalus sanguineus) và bệnh Ehrlichia ở chó
Ve chó nâu phân bố toàn cầu, truyền Ehrlichia canis gây bệnh ehrlichiosis ở chó. CDC nêu dấu hiệu 1–3 tuần sau bị đốt, vị trí ve hay bám và nguyên tắc phòng ve quanh năm — không dùng thuốc xua côn trùng của người lên thú cưng.
Đọc bài →Muỗi Aedes đốt ban ngày: sinh học hành vi và ý nghĩa phòng bệnh
WHO nêu rõ muỗi truyền dengue hoạt động ban ngày. Hiểu nhịp đốt giúp điều chỉnh thông điệp phòng bệnh: màn ngủ trưa, quần áo dài và xua muỗi lúc làm việc — không chỉ “đóng cửa ban đêm”.
Đọc bài →Bẫy trứng (ovitrap): giám sát mật độ Aedes trong đô thị
Ovitrap là dụng cụ đơn giản — cốc tối màu chứa nước và giá đẻ trứng — để theo dõi hoạt động đẻ trứng của Aedes theo tuần. CDC liệt kê bẫy trứng/ovitrap trong bộ công cụ giám sát; số trứng là chỉ số sớm bổ trợ cho chiến dịch diệt bọ gậy.
Đọc bài →Thử nghiệm diệt ấu trùng muỗi (larvicide bioassay) theo hướng dẫn WHO
Larvicide bioassay chuẩn hoá cách đo nồng độ gây chết 50% và 90% ấu trùng (LC50, LC90) trong phòng thí nghiệm trước khi sang thử nghiệm thực địa. Tóm tắt pha thử, tuổi ấu trùng, đối chứng và hiệu chỉnh Abbott — dành cho cán bộ chuyên môn.
Đọc bài →Bọ chét trên chó mèo: thám tử nhí kiểm tra thú cưng
Bọ chét thích sống trên chó, mèo nhưng đôi khi đốt cả người. Cùng thám tử nhí học vòng đời bọ chét, chơi đố vui và checklist kiểm tra thú cưng an toàn — người lớn lo phần thuốc.
Đọc bài →Bệnh giun chỉ bạch huyết và muỗi Culex: vì sao vẫn cần phòng muỗi đêm?
Bệnh giun chỉ bạch huyết (lymphatic filariasis) lây qua muỗi — ở đô thị thường là Culex. WHO nêu rõ nhiễm thường bắt đầu từ trẻ em; chiến lược loại trừ dựa trên điều trị dự phòng hàng loạt kết hợp kiểm soát muỗi.
Đọc bài →Mối cánh mùa mưa: phân biệt với kiến cánh và việc cần làm ngay
Thấy cánh côn trùng rụng dưới đèn chưa chắc đã là kiến. EPA hướng dẫn phân biệt mối cánh và kiến cánh bằng râu, eo và chiều dài cánh — kèm checklist phòng mối cho nhà ở.
Đọc bài →Ruồi trâu (Stomoxys): đốt chân bò, nơi sinh sản và quản lý không chỉ dựa vào thuốc
Ruồi trâu (stable fly) cả đực lẫn cái đều hút máu, tập trung đốt chân và bụng dưới của bò. Tổng quan sinh học, tác hại stress đàn và nguyên tắc IPM: cắt nguồn sinh sản từ phân ướt, rơm mục trước khi nghĩ đến hoá chất.
Đọc bài →Wolbachia ở Aedes aegypti: thay thế quần thể và bằng chứng giảm sốt xuất huyết
Wolbachia là vi khuẩn nội bào làm giảm khả năng muỗi Aedes truyền virus dengue. Thử nghiệm cụm ngẫu nhiên tại Yogyakarta (NEJM 2021) ghi nhận giảm mạnh ca dengue; WHO đang cập nhật đánh giá bằng chứng để hướng dẫn quốc gia.
Đọc bài →Kỹ thuật côn trùng bất dục (SIT): thả đực bất dục để giảm quần thể muỗi Aedes
SIT nuôi hàng loạt muỗi đực, chiếu xạ làm bất dục rồi thả để giao phối với cái hoang dã — trứng không nở, quần thể giảm. WHO/IAEA nhấn mạnh SIT không phải GMO và cần thử nghiệm theo giai đoạn trước khi triển khai rộng.
Đọc bài →Thử nghiệm nón WHO (cone bioassay): đánh giá hiệu lực tồn lưu trên màn và tường
Cone bioassay là phép thử chuẩn để xem màn tẩm hoá chất hoặc bề mặt phun tồn lưu còn hạ gục / diệt muỗi đến đâu. Tóm tắt điều kiện tiếp xúc, chỉ số KD60 và tỷ lệ chết 24 giờ, hiệu chỉnh Abbott — dành cho phòng thí nghiệm và cán bộ chuyên môn.
Đọc bài →Côn trùng hay không? Đếm chân cùng thám tử nhí
Con nhện có phải côn trùng không? Ve, mò thì sao? Cùng thám tử nhí đếm chân, đếm phần cơ thể, chơi đố vui 5 câu và học cách “kiểm tra ve” sau khi chơi ngoài cỏ.
Đọc bài →Sốt mò: ấu trùng mò, “vết loét” đặc trưng và cách phòng khi làm nương, đi rừng
Sốt mò do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi, lây qua vết đốt của ấu trùng mò ở bụi cỏ rậm. Dấu hiệu đáng nhớ là vết loét đóng vảy đen ở nơi bị đốt. Chưa có vắc-xin — phòng mò đốt là chính.
Đọc bài →Gián trong nhà: vì sao đáng lo và cách kiểm soát không cần phun bừa
Gián hoạt động ban đêm, mang mầm bệnh đường ruột trên cơ thể và có thể gây dị ứng, làm nặng hen suyễn. Bí quyết theo WHO và CDC: vệ sinh, bịt khe hở, bả và bẫy — hạn chế bình xịt.
Đọc bài →Ve bò và bệnh ký sinh trùng đường máu: lê dạng trùng (Babesia) và Anaplasma
Con ve nhỏ trên da bò có thể truyền Babesia và Anaplasma — hai nhóm mầm bệnh gây thiếu máu, sốt, giảm sữa. Phân biệt qua dấu hiệu nước tiểu, cách lây, và vì sao “một kim cho một con”.
Đọc bài →Chỉ số nhà (HI), chỉ số dụng cụ (CI), chỉ số Breteau (BI): đọc số liệu lăng quăng thế nào cho đúng?
Ba con số quen thuộc trong giám sát muỗi truyền sốt xuất huyết được tính ra sao, ví dụ tính tay từng bước, và vì sao các nhà khoa học cảnh báo không nên dùng một “ngưỡng” duy nhất để dự báo dịch.
Đọc bài →Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?
Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.