Đặc điểm nhận dạng
- Trưởng thành dài khoảng 5 mm — cỡ hạt táo; màu vàng sẫm, đỏ hoặc nâu [1][2].
- Thân dẹt, hình bầu dục, không có cánh để bay; trứng nhỏ như dấu chấm câu [2].
Vòng đời
Rệp giường biến thái không hoàn toàn. Mỗi lần lột xác lên tuổi mới, rệp non phải có một bữa máu [2].
Rệp thường hút máu 3–7 ngày một lần và có thể sống nhiều tháng không ăn — vì vậy vẫn có thể có rệp trong nhà trống, sạch sẽ [2].
Nơi ở & tập tính
Rệp trốn ở khung giường, nệm, đồ nội thất, sau khung tranh [1]; lan theo hành lý, đồ nội thất, quần áo, gối, thùng hàng [2]. NHS nhấn mạnh rệp có thể xuất hiện ở cả nơi sạch lẫn nơi bẩn [1].
Dấu hiệu & dấu vết
- Vết đốt trên vùng da hở khi ngủ, thường thành hàng hoặc thành cụm [1].
- Chấm máu nhỏ trên ga, vỏ gối [1].
- Chấm nâu nhỏ (phân rệp) trên ga, nệm, đường may, khe giường [1].
- Thấy rệp sống, xác lột, trứng ở đường may nệm, khe gỗ.
Tác hại & bệnh
Vết đốt gây ngứa, thường tự hết sau khoảng một tuần [1]; mất ngủ, lo âu cũng là tác hại thực tế. Tổng quan hệ thống năm 2016 không tìm thấy bằng chứng xác nhận rệp giường truyền bệnh cho người [3].
Phòng ngừa
- Kiểm tra đồ nội thất cũ, hành lý sau chuyến đi trước khi mang vào phòng ngủ [1].
- Giảm đồ đạc bừa bộn quanh giường để rệp ít chỗ trốn [1].
- Giặt ga, quần áo nghi nhiễm ở 60 °C và sấy nóng ít nhất 30 phút; đồ không giặt được có thể cho vào túi kín, để ngăn đá 2–3 tuần [1].
Hay nhầm với
- Gián non: thân dài hơn, râu rất dài, chạy nhanh; rệp giường tròn dẹt, râu ngắn.
- Bọ chét: nhỏ hơn, thân dẹt hai bên và nhảy rất xa; thường gắn với chó mèo.
- Vết đốt của muỗi hay côn trùng khác: chỉ nhìn vết đốt thì không kết luận được; cần tìm thấy rệp, trứng hoặc dấu vết trên giường [1].
Dành cho các bạn nhỏ & phụ huynh
Khi đi xa về
- Không để balo, vali lên giường.
- Thấy con bọ nâu dẹt trong giường: gọi người lớn, đừng bóp.
- Ngứa thì đừng gãi mạnh.
An toàn cho trẻ: trẻ em không tự cầm, pha, xịt hay chơi với bất kỳ hoá chất diệt côn trùng nào. Nếu cần dùng sản phẩm xua muỗi cho trẻ, người lớn đọc kỹ và làm đúng theo nhãn sản phẩm, trực tiếp bôi cho trẻ và giám sát. Bài viết không hướng dẫn liều lượng hay giới thiệu sản phẩm cụ thể.
Khi nào cần chuyên gia
Nên liên hệ đơn vị chuyên môn khi:
- Đã thấy rệp sống hoặc dấu vết rõ — NHS cho biết rệp rất khó tự diệt hết và có thể đã kháng thuốc, nên liên hệ đơn vị kiểm soát côn trùng [1].
- Khách sạn, nhà trọ, ký túc xá có phản ánh từ nhiều phòng.
- Vết đốt sưng nhiều, nhiễm trùng — đi khám.
Nguồn tham khảo
- NHS — Bedbugs (rà soát 01/05/2026) — truy cập 25/09/2026.
- National Pesticide Information Center (NPIC) — Bed bugs — truy cập 25/09/2026.
- Lai O. và cs. (2016) — Bed bugs and possible transmission of human pathogens: a systematic review, Archives of Dermatological Research (PMC) — truy cập 25/09/2026.
Các số liệu trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, số liệu có thể thay đổi.
Ảnh/minh hoạ trên trang này là hình vẽ minh hoạ, không thay thế định danh mẫu thật. Muốn biết chắc là loài gì, hãy gửi ảnh mẫu hoặc hỏi đơn vị chuyên môn.