Phòng chống & cộng đồng
Hướng dẫn thực hành phòng chống côn trùng và bệnh truyền qua côn trùng cho gia đình, trường học, khu dân cư.
— lượt xem46 bài · mới nhất trước
Đổ nước đọng mỗi tuần: thám tử nhí đi tìm ổ muỗi đẻ trứng
CDC nhắc muỗi đốt cả ngày lẫn đêm và đẻ trứng ở chỗ giữ nước. Nhiệm vụ của thám tử nhí: cùng người lớn mỗi tuần đổ, chà, lật hoặc đậy lốp, xô, đồ chơi, bể, chậu chim, đĩa lót chậu và thùng rác — không tự cầm hoá chất.
Đọc bài →Leptospirosis sau mưa lũ: chuột, nước bẩn và cách giảm nguy cơ
CDC mô tả leptospirosis do vi khuẩn Leptospira trong nước tiểu động vật nhiễm, dễ tăng sau bão hoặc lũ. Ủ bệnh thường 2–30 ngày. Phòng: tránh bơi/lội nước nghi nhiễm, che vết thương, mang ủng chống nước, kiểm soát gặm nhấm.
Đọc bài →Chuột trong nhà: bịt lỗ, cắt thức ăn — EPA khuyên làm trước khi đặt bẫy
EPA nhắc có thể không thấy chuột trừ khi mật độ cao. Dấu hiệu: phân, tổ, bao bì bị cắn, lỗ trên tường–sàn, mùi. Phòng bằng bịt lỗ (có thể dùng len thép), dọn chỗ làm tổ, cắt thức ăn–nước, đậy rác kín.
Đọc bài →Giun tim ở chó (Dirofilaria): muỗi đốt, triệu chứng và phòng không dùng tên thuốc
CDC gọi nhiễm Dirofilaria immitis ở chó là bệnh giun tim. Lây qua muỗi (Aedes, Anopheles, Mansonia…). Ở chó có thể tắc động mạch phổi, ho, mệt khi vận động. Phòng: giảm đốt muỗi; hỏi thú y về lịch phòng — bài không nêu thương hiệu.
Đọc bài →Xịt muỗi cho bé đúng cách: thám tử nhí hỏi người lớn trước
CDC nhắc muỗi đốt cả ngày lẫn đêm. Với trẻ, người lớn chọn thuốc xua đã đăng ký, không bôi lên tay–mắt–miệng, không dùng dầu khuynh diệp chanh cho bé dưới 3 tuổi, và vẫn phải đổ nước đọng mỗi tuần.
Đọc bài →Sốt Oropouche: triệu chứng dễ nhầm dengue và vai trò của muỗi vằn nhỏ
WHO mô tả sốt Oropouche do virus truyền chủ yếu qua muỗi vằn nhỏ Culicoides paraensis, có thể cả một số loài muỗi. Triệu chứng giống dengue và chikungunya. Không có vắc-xin; màn thường kém hiệu quả vì côn trùng này rất nhỏ.
Đọc bài →Gián trong nhà và hen suyễn: CDC khuyên đừng xịt sương mù
CDC xếp gián vào nhóm yếu tố kích hoạt cơn hen ở nơi có thức ăn và vụn bánh. Cách làm: cắt nước–thức ăn, hộp kín, đậy rác, hút bụi, trám khe — và tránh bình xịt, máy phun sương vì có thể gây cơn hen.
Đọc bài →Nhện trong nhà: bạn hữu ích? Thám tử nhí quan sát an toàn
Hầu hết nhện trong nhà giúp bắt côn trùng và hiếm khi đốt người. Cùng thám tử nhí học cách quan sát từ khoảng cách an toàn, khi nào cần gọi người lớn, và vì sao không nên đập nhện bừa bãi.
Đọc bài →Chikungunya: đau khớp kéo dài và cách phòng muỗi Aedes
WHO mô tả chikungunya do virus truyền qua muỗi Aedes đốt ban ngày, với sốt và đau khớp có thể kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng. Không có thuốc kháng virus đặc hiệu — phòng đốt và giảm nơi sinh sản là nền tảng.
Đọc bài →Rệp giường khi đi khách sạn: checklist EPA trước khi ngủ
EPA khuyên kiểm tra phòng, nệm, đầu giường và giá hành lý trước khi ngủ; để vali trên giá thay vì giường/sàn; về nhà thì giặt và sấy nóng, cất vali xa phòng ngủ.
Đọc bài →Bọ chét và sán dây Dipylidium ở chó mèo
CDC mô tả Dipylidium caninum là sán dây phổ biến ở chó mèo; vật chủ trung gian thường là ấu trùng bọ chét. Người nhiễm hiếm, chủ yếu trẻ nhỏ nuốt nhầm bọ chét. Phòng quanh năm bằng sản phẩm thú y khuyên — không tự dùng thuốc xua của người lên thú cưng.
Đọc bài →Ve sau giờ chơi công viên: thám tử nhí kiểm tra cơ thể
Ve không bay, không nhảy — chúng bám từ cỏ và bụi cây. Cùng thám tử nhí học chỗ ve hay trốn, checklist kiểm tra sau giờ chơi và việc chỉ người lớn mới gỡ ve bằng nhíp.
Đọc bài →Sốt xuất huyết nặng: vì sao lần nhiễm sau nguy hiểm hơn và cách phòng ban ngày
WHO nhấn mạnh người từng mắc dengue có nguy cơ cao hơn bị sốt xuất huyết nặng ở lần nhiễm sau. Muỗi truyền dengue hoạt động ban ngày — phòng đốt phải làm cả sáng và chiều, không chỉ lúc ngủ đêm.
Đọc bài →Kiến thợ mộc (Camponotus): đống mùn cưa trong nhà khác mối thế nào?
Kiến thợ mộc không ăn gỗ như mối mà đào đường hầm trong gỗ ẩm, đẩy mùn cưa ra ngoài. Phân biệt với mối theo EPA, nhận dấu hiệu frass theo hướng dẫn khuyến nông, và checklist xử lý ẩm trước khi nghĩ đến hoá chất.
Đọc bài →Ve chó nâu (Rhipicephalus sanguineus) và bệnh Ehrlichia ở chó
Ve chó nâu phân bố toàn cầu, truyền Ehrlichia canis gây bệnh ehrlichiosis ở chó. CDC nêu dấu hiệu 1–3 tuần sau bị đốt, vị trí ve hay bám và nguyên tắc phòng ve quanh năm — không dùng thuốc xua côn trùng của người lên thú cưng.
Đọc bài →Muỗi Aedes đốt ban ngày: sinh học hành vi và ý nghĩa phòng bệnh
WHO nêu rõ muỗi truyền dengue hoạt động ban ngày. Hiểu nhịp đốt giúp điều chỉnh thông điệp phòng bệnh: màn ngủ trưa, quần áo dài và xua muỗi lúc làm việc — không chỉ “đóng cửa ban đêm”.
Đọc bài →Bọ chét trên chó mèo: thám tử nhí kiểm tra thú cưng
Bọ chét thích sống trên chó, mèo nhưng đôi khi đốt cả người. Cùng thám tử nhí học vòng đời bọ chét, chơi đố vui và checklist kiểm tra thú cưng an toàn — người lớn lo phần thuốc.
Đọc bài →Bệnh giun chỉ bạch huyết và muỗi Culex: vì sao vẫn cần phòng muỗi đêm?
Bệnh giun chỉ bạch huyết (lymphatic filariasis) lây qua muỗi — ở đô thị thường là Culex. WHO nêu rõ nhiễm thường bắt đầu từ trẻ em; chiến lược loại trừ dựa trên điều trị dự phòng hàng loạt kết hợp kiểm soát muỗi.
Đọc bài →Mối cánh mùa mưa: phân biệt với kiến cánh và việc cần làm ngay
Thấy cánh côn trùng rụng dưới đèn chưa chắc đã là kiến. EPA hướng dẫn phân biệt mối cánh và kiến cánh bằng râu, eo và chiều dài cánh — kèm checklist phòng mối cho nhà ở.
Đọc bài →Sốt mò: ấu trùng mò, “vết loét” đặc trưng và cách phòng khi làm nương, đi rừng
Sốt mò do vi khuẩn Orientia tsutsugamushi, lây qua vết đốt của ấu trùng mò ở bụi cỏ rậm. Dấu hiệu đáng nhớ là vết loét đóng vảy đen ở nơi bị đốt. Chưa có vắc-xin — phòng mò đốt là chính.
Đọc bài →Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?
Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.