Hotline 0996.85.85.85vectoris@vectoris.vn Gửi ảnh mẫuChính sách biên tập
Bài mới nhất
Gặp tai kẹp: thám tử nhí không cầm càng đuôi — quét hoặc hút sạch, báo người lớn, chúng không độcSốt Q (Coxiella burnetii): hít bụi từ dê, cừu, bò sinh đẻ — CDC cảnh báo chưa có vắc xin cho người tại Mỹ, tránh sữa sốngMọt bột gỗ (powderpost beetles): lỗ tròn nhỏ, bột mịn như phấn — hạ ẩm, thay gỗ, sơn kín mặt mới chặn trứngGhẻ Demodex ở chó (demodicosis): cái ghẻ nang lông bình thường — thể khu trú có thể tự khỏi, thể toàn thân cần cạo da sâu và điều trị đủ liệu trìnhMuỗi Anopheles không chỉ hút máu: mật hoa và đường thực vật quyết định sống sót, bay xa và tiềm năng truyền sốt rétMALDI-TOF định loại muỗi tại Việt Nam: phổ protein từ chân đạt khoảng 99% trong thử mù — nhưng phải có phổ tham chiếuThử nghiệm phòng bay tự do (free-flight room) cho phun không gian: lồng muỗi nhiều độ cao, thể tích tối thiểu khoảng 30 m³ theo hướng dẫn WHO PQTCôn trùng chui vào tai: thám tử nhí không ngoáy tay, không chọc tăm bông — ngồi yên và báo ngay người lớn
Hướng dẫn

Mọt bột gỗ (powderpost beetles): lỗ tròn nhỏ, bột mịn như phấn — hạ ẩm, thay gỗ, sơn kín mặt mới chặn trứng

Mọt bột gỗ là nhóm mọt nhỏ khoét gỗ đã chết trong nhà: sàn, đồ gỗ, ốp tường, cả tre vì nhiều tinh bột. Theo University of Maryland Extension, ấu trùng dài dưới khoảng 6 mm, đục đường hầm và nhồi phấn gỗ mịn (frass); khi trưởng thành đục lỗ tròn đường kính khoảng 0,8–3 mm để chui ra. Thấy bột mới tái xuất vài tuần sau khi quét là dấu hiệu còn hoạt động. Ấu trùng làm việc chậm nên có thời gian đánh giá. Cách xử lý: thay đoạn gỗ nhiễm cục bộ; đồ quý có thể hun trùng hoặc đông lạnh tại cơ sở có phép; giảm ẩm, thông gió; sơn, vecni hoặc shellac kín mặt gỗ để bịt khe đẻ trứng; borate cho gỗ chưa sơn. Không cần xử lý khẩn cấp trong vài ngày.

· Đăng 14/10/2026· Ngày rà soát 14/10/2026· 3 phút đọc

Góp ý, đính chính: vectoris@vectoris.vn

Nhận diện: lỗ tròn và “phấn mặt”

Maryland Extension gọi “powderpost beetle” là nhiều loài mọt gỗ nhỏ; khác với old house borer chủ yếu hại gỗ mềm (thông), nhóm bột gỗ thường thích gỗ cứng và tre vì tinh bột cao [1].

Mọt bột gỗ Lyctus brunneus trưởng thành
Mọt bột gỗ Lyctus brunneus trưởng thành — Maryland Extension: ấu trùng khoét đường hầm trong gỗ cứng, để lại bột mịn như phấn mặt.Ảnh: Sarefo · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
  • Ấu trùng trắng, dài ≤ khoảng 6 mm (¼ inch) [1].
  • Lỗ thoát của trưởng thành tròn, đường kính khoảng 1/32–1/8 inch (≈ 0,8–3 mm) [1].
  • Bột mịn như phấn mặt gần lỗ hoặc dưới đồ gỗ; quét đi mà vài tuần sau bột xuất hiện lại thì còn đang hoạt động [1].
  • Vài con trưởng thành bay vào nhà chưa chắc đã nhiễm — có thể theo củi hoặc cửa sổ [1].

Vòng đời trong gỗ

  1. Trưởng thành đẻ trứng vào khe, vết nứt gỗ để lộ [1].
  2. Ấu trùng đục vào trong, ăn tinh bột gỗ, nhồi frass sau lưng [1].
  3. Sau khoảng 2–9 tháng (tuỳ điều kiện) ấu trùng gần mặt gỗ hoá nhộng, trưởng thành đục lỗ chui ra để giao phối [1].
💡 Bạn có biết? Maryland Extension nhấn mạnh: ấu trùng làm việc chậm, bạn có hàng tuần đến hàng tháng để đánh giá và chọn cách xử lý — không cần quyết định trong một đêm [1].

Xử lý và phòng ngừa

Tình huốngViệc nên làm
Nhiễm cục bộ một vài thanh/đồTháo và thay gỗ nhiễm [1]
Đồ gỗ quý, tranh gỗCơ sở có phép: hun trùng hoặc đông lạnh đủ lâu [1]
Nhiễm rộng, khó tiếp cậnThuê công ty kiểm soát dịch hại có giấy phép [1]
Phòng ngừaGỗ sấy khô đúng cách; giảm ẩm, thông gió; sơn / vecni / shellac kín mặt; borate trên gỗ chưa sơn [1][2]
  • Củi: bóc vỏ, chẻ, để xa nhà cho khô nhanh [1].
  • Kiểm tra gỗ mới mang vào nhà xem đã có lỗ thoát chưa [1].

Xem thêm: Kiến thợ mộc khác mối thế nào · Cá bạc gặm sách.

Dấu hiệu nào gợi ý còn đang hoạt động?

Bột mịn xuất hiện lại vài tuần sau khi quét [1].

Sơn mặt gỗ giúp gì?

Bịt khe nhỏ, làm khó đẻ trứng vào gỗ lộ [1].

Có cần xử lý ngay trong vài ngày không?

Không — ấu trùng làm việc chậm [1].

Nguồn tham khảo

  1. University of Maryland Extension — Powderpost Beetles (cập nhật 17/10/2024) — truy cập 14/10/2026.
  2. UC Statewide IPM — Pest Notes: Wood-Boring Beetles in Homes — truy cập 14/10/2026.
  3. Penn State Extension — Powderpost Beetles — truy cập 14/10/2026.
  4. UF/IFAS EDIS ENY-266/IG119 — Powderpost Beetles and Other Wood-Infesting Insects — truy cập 14/10/2026.

Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.

Loại bài: Hướng dẫn · Biên soạn: Ban biên tập VectorIS · Ngày rà soát: 14/10/2026. Bài viết mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn y tế, thú y hay chuyên môn tại chỗ. Xem chính sách biên tập.

Thấy thông tin cần đính chính? Email vectoris@vectoris.vn. Gặp con côn trùng lạ? Gửi ảnh mẫu — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.

Bài liên quan
MỚIGóc trẻ em & trường học

Gặp tai kẹp: thám tử nhí không cầm càng đuôi — quét hoặc hút sạch, báo người lớn, chúng không độc

Tai kẹp (earwig) dễ nhận nhờ cặp càng ở đuôi trông như kéo. UC IPM cho biết càng dùng để tự vệ nhưng tai kẹp nói chung không tấn công người, không độc, và không chui vào tai người như lời đồn. Chúng hoạt động ban đêm, ban ngày trốn chỗ tối ẩm: dưới ván, lá mục, chậu cây. Trong vườn chúng vừa ăn rệp vừa có thể gặm cây non, hoa, trái mềm. Quy tắc thám tử nhí: không cầm, không đập, không nhét vào hộp kín gần mặt; nếu thấy trong nhà thì báo người lớn quét hoặc hút sạch, bịt khe cửa. Người lớn giảm chỗ trú bằng cách dọn lá, ván, giảm ẩm quanh nhà và đặt bẫy báo giấy cuộn hoặc lon dầu.

14/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Góc trẻ em & trường học

Côn trùng chui vào tai: thám tử nhí không ngoáy tay, không chọc tăm bông — ngồi yên và báo ngay người lớn

Khi chơi ngoài trời, đôi khi côn trùng bay hoặc bò vào tai. Nó có thể kêu vo vo, cựa quậy làm bé sợ và đau. Quy tắc của thám tử nhí: không ngoáy ngón tay vào tai vì côn trùng có thể đốt, không chọc tăm bông, que, kẹp vì sẽ đẩy nó vào sâu và làm hại màng nhĩ, ngồi yên và báo người lớn ngay. Theo MedlinePlus và Bệnh viện Nhi Philadelphia (CHOP), người lớn có thể nghiêng đầu bé cho bên tai bị côn trùng hướng lên chờ nó tự ra, hoặc nghiêng và lắc nhẹ đầu (không đánh vào đầu). Chỉ nhỏ dầu khi trẻ không đặt ống thông nhĩ, không có bệnh tai. Kể cả khi côn trùng đã ra vẫn nên cho bé đi khám.

13/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Y tế công cộng

Sốt phát ban do bọ chét chuột (murine typhus): vi khuẩn Rickettsia typhi lây qua phân bọ chét — và là nguyên nhân của 1/3 ca sốt chưa rõ căn nguyên trong một nghiên cứu ở Hà Nội

Theo CDC, sốt phát ban do bọ chét (murine typhus, sốt phát ban địa phương) do vi khuẩn Rickettsia typhi gây ra, lây chủ yếu qua bọ chét chuột phương Đông Xenopsylla cheopis và bọ chét mèo. Vi khuẩn nằm trong phân bọ chét, bị chà vào vết đốt, vết xước, niêm mạc mắt hoặc hít phải; bệnh không lây từ người sang người. Triệu chứng xuất hiện sau 3–14 ngày: sốt, rét run, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, đau bụng, ho; khoảng một nửa người bệnh nổi ban, thường từ ngày thứ 5. Một nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai năm 2001–2003 ghi nhận 33,3% bệnh nhân sốt cấp chưa rõ nguyên nhân mắc bệnh này. Không có vắc xin; phòng bệnh bằng kiểm soát chuột, trị bọ chét cho thú cưng và tránh tiếp xúc động vật hoang.

13/10/2026· 5 phút đọc
Đọc bài →
Đô thị, công trình & mối

Rận sách (booklice, Psocoptera) trong nhà ẩm, thùng giấy, giá sách: không cắn người — hạ độ ẩm dưới 45–50% mới là cách xử lý tận gốc

Rận sách (booklice, nhóm psocid thuộc bộ Psocoptera) là côn trùng nhỏ 1–2 mm, màu trắng ngà đến xám, không phải chấy rận thật, không cắn người hay thú cưng. Chúng sống nơi ấm, ẩm, ít bị động tới, ăn nấm mốc, bột hồ đóng sách, giấy dán tường và đôi khi có trong bột, ngũ cốc. Thấy rận sách là dấu hiệu nhà đang có vấn đề ẩm mốc. Theo các trường đại học Hoa Kỳ, rận sách không sống được khi độ ẩm tương đối xuống dưới 45–50%; cách xử lý là hút bụi, bỏ đồ mốc, dùng máy hút ẩm hoặc quạt thông gió, sửa ống rò, kê thùng giấy khỏi sàn và đựng thực phẩm khô trong hộp kín. Thuốc diệt côn trùng thường không cần và không hiệu quả khi nhà vẫn ẩm.

13/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Nghiên cứu & khoa học

Trứng muỗi vằn chịu khô hàng tháng: “áo giáp” kitin hình thành 11–13 giờ sau khi đẻ, sau 4 tháng vẫn nở gần một nửa — vì sao đổ nước thôi chưa đủ, phải cọ thành dụng cụ

CDC cho biết muỗi vằn Aedes đẻ trứng trên thành trong của dụng cụ chứa nước, ngay trên mặt nước; trứng bám chặt như keo và có thể sống khô tới 8 tháng. Nghiên cứu của Rezende và cộng sự (BMC Developmental Biology, 2008) cho thấy phôi Aedes aegypti có khả năng chịu khô một cách đột ngột vào khoảng 11–13 giờ sau khi đẻ, trùng với lúc hình thành lớp biểu bì thanh mạc (serosal cuticle) có chứa kitin. Thí nghiệm của Brown và cộng sự (J Med Entomol, 2017) trên 7.564 trứng cho thấy tỷ lệ nở giảm khoảng 0,27% mỗi ngày lưu trữ: khoảng 68% ở 56 ngày, 43% ở 118 ngày và vẫn khoảng 16% sau 290–298 ngày. Vì trứng tích luỹ theo mép nước rút và nở loạt khi mưa về, CDC khuyên mỗi tuần đổ và cọ rửa, úp, đậy hoặc bỏ dụng cụ chứa nước.

13/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →

Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?

Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.