Sốt Q (Coxiella burnetii): hít bụi từ dê, cừu, bò sinh đẻ — CDC cảnh báo chưa có vắc xin cho người tại Mỹ, tránh sữa sống

Bệnh gì, lây thế nào?

CDC: sốt Q do vi khuẩn Coxiella burnetii. Vi khuẩn nhiễm tự nhiên ở một số dê, cừu, bò và có trong nhau thai, nước ối, phân, nước tiểu, sữa của thú nhiễm — thú vẫn có thể trông khoẻ mạnh ^[1].

• Đường lây chính: hít bụi đã nhiễm phân, nước tiểu, sữa hoặc sản phẩm sinh đẻ ^[1].
• Đường khác: tiếp xúc da niêm với vật liệu nhiễm, uống sữa sống; ve đốt là đường hiếm ^[1][2].
• Một lượng rất nhỏ vi khuẩn đã đủ gây nhiễm; vi khuẩn chịu được khô và sống lâu trong bụi môi trường ^[2].

Triệu chứng và ai dễ nặng

• Một số người nhiễm không bao giờ bệnh; người bệnh thường có sốt, rét run, mệt, đau cơ, đau đầu giống cúm ^[1].
• Có thể viêm phổi, viêm gan; hiếm hơn là viêm nội tâm mạc mạn tính ở người có bệnh van tim, bất thường mạch máu, suy giảm miễn dịch hoặc đang mang thai ^[1][2].
• Chẩn đoán dựa vào xét nghiệm máu khi bác sĩ nghi ngờ sau khi tiếp xúc gia súc — kết quả có thể mất thời gian ^[1].

Phòng bệnh quanh chuồng trại và hội chợ gia súc

1. Tránh đứng gần khu vực dê, cừu, bò đang đẻ nếu không cần thiết ^[3].
2. Khi phải xử lý nhau thai, ổ đẻ, chuồng bụi: đeo găng và khẩu trang đạt chuẩn (ví dụ N95), thay và giặt quần áo sau đó ^[1][3].
3. Không uống sữa sống hoặc chế phẩm sữa chưa tiệt trùng ^[1].
4. Rửa tay bằng xà phòng sau mọi tiếp xúc động vật; dọn sản phẩm sinh đẻ và chất độn bẩn kịp thời ^[3].

Bài viết không thay thế khám bệnh. Người có bệnh van tim, suy giảm miễn dịch hoặc đang mang thai cần nói với bác sĩ nếu từng tiếp xúc nguy cơ cao ^[1].

Xem thêm: Leptospirosis sau mưa lũ · Sốt thung lũng Rift · Chuột trong nhà.

Nguồn tham khảo

1. CDC — About Q fever (Coxiella burnetii) — truy cập 14/10/2026.
2. CDC — Clinical Guidance for Q fever — truy cập 14/10/2026.
3. CDC — Q fever Safety at Livestock Birthing Exhibits (PDF) — truy cập 14/10/2026.

Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.