Mưa lớn → muỗi → đàn
Rift Valley fever (RVF) là bệnh virus truyền vector, có thể nặng ở động vật nhà và là mối đe dọa zoonosis. Virus thuộc chi Phlebovirus (Phenuiviridae). WOAH: nhiều loài muỗi là vector; dịch thường tăng sau mưa lớn làm muỗi phong phú [1].
Một số loài (ví dụ Aedes) truyền virus từ cái sang trứng; trứng chịu hạn có thể sống nhiều năm, rồi nở khi mưa/lũ — góp phần duy trì virus trong môi trường [1].
Thiệt hại trên đàn theo WOAH
- Cừu/dê non và bê thường nặng nhất: tử vong có thể 70–100% ở nhóm rất nhạy [1].
- Cừu và bò trưởng thành cũng rất nhạy: tử vong ước 20–70% tuỳ tuổi/loài [1].
- Cừu và bò mang thai nhiễm: hầu như luôn sẩy thai (80–100%) — dấu “bão sẩy” điển hình cùng chết non [1].
💡 Bạn có biết? WOAH/WHO: phần lớn nhiễm ở người đến từ tiếp xúc máu/mô/động vật sẩy; nghề chăn nuôi, lò mổ, thú y rủi ro cao. Cũng có nhiễm qua muỗi (thường Aedes, Culex). Chưa ghi nhận lây người–người khi áp dụng phòng hộ chuẩn [1][2].
Phòng–kiểm soát (không nêu thương hiệu)
- WOAH: giám sát sentinel, báo cáo bắt buộc, hạn chế di chuyển/giết mổ khi dịch, phối hợp thú y–y tế công cộng [1].
- Vaccine động vật là trụ cột ở vùng lưu hành — có vaccine bất hoạt và sống giảm độc lực; chọn loại và lịch do thú y/cơ quan thú y quyết định. Bài không nêu tên thương mại hay liều [1].
- Kiểm soát muỗi và ổ đẻ khi lũ có thể hỗ trợ nhưng tốn kém và khó phủ hết vùng lưu hành [1].
Xem thêm: Bluetongue & Culicoides · West Nile ở ngựa.
RVF thường bùng phát mạnh sau điều kiện nào?
Sau mưa lớn / lũ làm muỗi tăng mạnh [1].
Người chủ yếu nhiễm RVF bằng cách nào?
Tiếp xúc máu/mô động vật nhiễm; cũng qua muỗi đốt [1][2].
WOAH nói gì về lây người–người?
Chưa ghi nhận lây người–người khi phòng hộ chuẩn [1].
Nguồn tham khảo
- WOAH — Rift Valley fever — truy cập 04/10/2026.
- WHO — Rift Valley fever fact sheet — truy cập 04/10/2026.
Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.