Dermanyssus gallinae: ghẻ đỏ của chuồng gà
Merck: Dermanyssus gallinae (poultry red mite / chicken mite / roost mite) hút máu nhiều loài chim; đốt người được nhưng không sống được trên người [1].
- Hiếm ở trại đẻ lồng hiện đại; hay gặp hơn ở hệ thống không lồng, đàn giống, gà thịt thả [1].
- Ăn ban đêm; ban ngày ít thấy trên gà vì chúng đã rời vật chủ [1].
- Con cái trưởng thành khoảng 1,5 mm, có cặp kìm (chelicerae) dài — khác ghẻ lông phía Bắc (Ornithonyssus sylviarum, khoảng 0,6 mm) vốn sống lâu hơn trên gà [1].
Tác hại và phát hiện
- Nhiễm nặng: giảm tiềm năng sinh sản trống, giảm đẻ mái, giảm tăng trọng, kém chuyển hóa thức ăn; có thể thiếu máu và chết [1].
- UF/IFAS: đàn nhiễm có thể bất an, đổi giấc ngủ, mổ lông; cần soi gà ban đêm hoặc lục ổ đẻ, khe, lớp độn [2].
- Chu kỳ đời có thể xong trong khoảng 1 tuần; chuồng còn ghẻ tới khoảng 9 tháng sau khi hết gà [1]. UF ghi nhận có thể sống nhiều tháng không ăn máu [2].
💡 Bạn có biết? Merck: ghẻ đỏ gà đã được chứng minh truyền một số mầm bệnh trong thí nghiệm (ví dụ một số virus viêm não ngựa, đậu gà, Salmonella…) nhưng vai trò vector ngoài thực địa cần thêm nghiên cứu [1].
Phòng và xử lý chuồng
- Nhập gà sạch ghẻ; vệ sinh dụng cụ, khay trứng, người đi lại giữa chuồng [1].
- Khi đã nhiễm: phun/bụi đúng chỗ ẩn (sau ổ đẻ, khe, chỗ sào tiếp xúc giá) bằng thiết bị áp lực phù hợp; xử lý cả gà và độn nếu nhãn cho phép [1].
- Bụi trơ (đất tảo silic thực phẩm / silica vô định hình): chỉ nơi thông gió tốt, người xử lý đeo khẩu trang [1].
- UF: chỉ để trống chuồng lâu không đủ diệt hết vì ghẻ chịu đói lâu [2].
Chọn hoạt chất, thời gian ngừng thuốc trước khi lấy trứng/thịt theo sản phẩm được phép tại Việt Nam và chỉ định của bác sĩ thú y. Không tự ý dùng thuốc người hoặc thuốc ngoài nhãn gia cầm.
Xem thêm: Mạt đỏ trong chuồng gà · Chấy rận trên bò.
Ghẻ đỏ gà hút máu lúc nào?
Chủ yếu ban đêm [1].
Ban ngày tìm chúng ở đâu?
Ổ đẻ, sào đậu, khe chuồng [1].
Để trống chuồng vài tuần có hết ghẻ không?
Không chắc — có thể còn nhiều tháng [1][2].
Nguồn tham khảo
- Merck Veterinary Manual — Mites of Poultry: Poultry Red Mite (Dermanyssus gallinae) (rà soát 01/2026) — truy cập 15/10/2026.
- UF/IFAS EDIS EENY-611 / IN1070 — Chicken Mite (Poultry Red Mite, Roost Mite) Dermanyssus gallinae — truy cập 15/10/2026.
Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.