Vì sao cần phòng bay tự do?
Thử ống WHO hoặc nón đo tiếp xúc trên bề mặt/tờ giấy; còn phun không gian tạo aerosol trong không khí — muỗi tiếp xúc khi đang bay. Free-flight room mô phỏng việc đó trong thể tích lớn hơn buồng nhỏ kiểu Peet-Grady cổ điển [1][2].
- Dùng cho đăng ký / tiền thẩm định sản phẩm phun ULV, nhiệt sương, aerosol theo hồ sơ WHO PQT/VCP [1][3].
- Bổ sung, không thay thử nghiệm thực địa quy mô cộng đồng [2].
Thiết kế phòng và bố trí lồng
| Thành phần | Gợi ý theo hướng dẫn WHO PQT |
|---|---|
| Thể tích phòng | Tối thiểu khoảng 30 m³, thông gió kiểm soát được [1] |
| Muỗi | Cái nhạy cảm, 2–5 ngày tuổi, chưa hút máu [1] |
| Bố trí | Nhiều lồng ở trần, giữa, sàn (ví dụ 10 lồng × ~25 con) [1] |
| Phun | Hướng tâm phòng, giọt đã hiệu chuẩn theo quy cách sản phẩm [1][2] |
| Theo dõi | Sau tiếp xúc (thường ~60 phút) chuyển lồng nuôi, đọc chết 24 giờ; 27 ± 2 °C, ẩm 80 ± 10% [1] |
| Đối chứng | Đồng thời; loại bỏ nếu chết đối chứng > 20% [1] |
Chi tiết thao tác, số lần lặp và tiêu chí đạt theo đúng phiên bản SOP/hướng dẫn đang hiệu lực của WHO PQT và phụ lục báo cáo space spray [1][3].
💡 Bạn có biết? Annex IV của WHO PQT yêu cầu báo cáo space spray nêu rõ thông số giọt (ví dụ Dv0,5), lưu lượng, thời gian phun và vị trí lồng — thiếu các thông số này hồ sơ khó thẩm định [3].
Đọc kết quả và hạn chế
- So tỉ lệ chết đã hiệu chỉnh (Abbott) giữa các độ cao lồng: aerosol không đều có thể làm trần khác sàn [1].
- Phòng sạch, không còn dư lượng trước mỗi lần lặp; kiểm soát nhiệt ẩm nghiêm ngặt [1].
- Kết quả phòng bay tự do không thay bằng chứng giảm mật độ muỗi hoặc giảm bệnh trên thực địa [2].
Xem thêm: Khảo nghiệm ULV · Nón WHO · Ống WHO.
Free-flight room đo chủ yếu hiệu lực của biện pháp nào?
Phun không gian (aerosol / ULV / fogging) [1].
Thể tích phòng tối thiểu khoảng bao nhiêu?
Khoảng 30 m³ [1].
Khi nào loại bỏ thử nghiệm?
Đối chứng chết > 20% [1].
Nguồn tham khảo
- WHO PQT/VCP — Free-flight room studies (space spray / aerosol efficacy guidance, v0 Aug 2025, PDF) — truy cập 14/10/2026.
- WHO — Guidelines for efficacy testing of insecticides for indoor and outdoor ground-applied space spray applications (WHOPES) — truy cập 14/10/2026.
- WHO PQT/VCP — Annex IV. Space spray studies (preparation of entomology study reports) — truy cập 14/10/2026.
Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.