Hotline 0996.85.85.85vectoris@vectoris.vn Gửi ảnh mẫuChính sách biên tập
Bài mới nhất
Thấy chuột hay phân chuột: thám tử nhí không chạm, không quét — gọi người lớnDịch hạch: vi khuẩn Yersinia pestis, bọ chét chuột và ba thể bệnh theo WHOMạt bụi nhà và hen suyễn: giặt nóng, bọc nệm, giữ độ ẩm 30–50% theo EPABệnh ngựa châu Phi (AHS): dĩn Culicoides truyền virus cho ngựa, la, lừa — theo WOAHAnopheles stephensi: muỗi sốt rét đô thị xâm lấn và sáng kiến 5 hướng của WHOBti: vi khuẩn đất diệt bọ gậy — công cụ sinh học chỉ nhắm ấu trùng muỗi theo EPAKhảo nghiệm phun không gian (ULV): lồng muỗi 25–100 m, giọt 15 µm và ngưỡng 90% theo WHOGặp ong, ong vò vẽ: thám tử nhí đứng yên, không đập — và làm gì khi bị đốt
Trẻ em

Thấy chuột hay phân chuột: thám tử nhí không chạm, không quét — gọi người lớn

CDC: chuột mang nhiều mầm bệnh, lây sang người khi cầm chuột, chạm phân, nước tiểu, nước bọt hoặc bị chuột cắn; nhìn bề ngoài không biết con chuột nào mang bệnh. Khi nước tiểu, phân hay ổ chuột tươi bị khuấy tung, virus hanta có thể bay vào không khí. Thám tử nhí thấy chuột (sống hay chết) hoặc phân chuột thì không chạm, không quét, gọi người lớn; cả nhà cất kín thức ăn, nước và dọn chỗ trú của chuột.

· Đăng 06/10/2026· Ngày rà soát 06/10/2026· 4 phút đọc

Góp ý, đính chính: vectoris@vectoris.vn

gọi bố mẹkhông chạm!không chạm · không quét · báo người lớn

Chuột nhỏ, mầm bệnh không nhỏ

CDC cho biết các loài gặm nhấm như chuột cống, chuột nhắt mang nhiều mầm bệnh. Bệnh có thể lây sang người khi cầm vào chuột, chạm vào phân, nước tiểu hay nước bọt của chuột, hoặc bị chuột cắn [1].

Chuột nhắt (Mus musculus) trong bẫy bắt sống
Chuột nhắt (Mus musculus) trong bẫy bắt sống — CDC: không thể biết chuột có mang mầm bệnh hay không chỉ bằng cách nhìn.Ảnh: Ahunt · CC0 1.0 · Wikimedia Commons

Nhiều bệnh không làm chuột ốm, nên không thể nhìn mà biết con chuột nào mang bệnh. Chuột còn mang theo ve, mạt, bọ chét — những con vật nhỏ có thể truyền bệnh [1].

Thám tử nhí tìm dấu vết chuột

  • 🔍 Phân chuột: viên nhỏ, nhọn một đầu, thường lẫn lông; hay nằm trong tủ, ngăn kéo, chỗ khuất [1].
  • 🦷 Vết gặm: chuột gặm để mở đường đi và mài răng; vết gặm thường ở gần chỗ có phân [1].
  • 👀 Thấy dấu vết thì chỉ nhìn, không chạm — rồi kể ngay cho bố mẹ, thầy cô.
Phân chuột cống
Phân chuột cống — CDC: phân chuột nhọn một đầu, thường lẫn lông; hay gặp trong tủ, ngăn kéo, chỗ khuất.Ảnh: NY State IPM Program at Cornell University · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
💡 Bạn có biết? CDC: dấu hiệu chuột thường xuất hiện trước khi ta nhìn thấy con chuột. Phát hiện sớm thì dễ xử lý hơn, trước khi chuột kịp “định cư” trong nhà [1].

Khi gặp chuột hay phân chuột

  • 🚫✋ Không cầm, không đuổi bắt chuột — kể cả chuột đã chết [1].
  • 🧹 Không tự quét, không thổi chỗ có phân hay ổ chuột: CDC cho biết khi nước tiểu, phân, ổ chuột tươi bị khuấy tung, virus hanta có thể bay vào không khí và người hít phải sẽ bị nhiễm [2].
  • 🙋 Gọi người lớn; người lớn dọn theo cách an toàn của CDC [2].
  • 🍪 Giúp cả nhà cất đồ ăn vào hộp kín, không để thức ăn thừa qua đêm — CDC: cắt nguồn thức ăn, nước và chỗ trú là cách tốt nhất để chuột không vào nhà [1].
  • 🧼 Lỡ chạm vào đồ vật nghi dính phân chuột: không đưa tay lên mắt, mũi, miệng — CDC: virus có thể lây khi nước bọt, nước tiểu, phân chuột dính vào vết xước trên da hoặc vào mắt, mũi, miệng [2]. Rửa tay bằng xà phòng ngay.
Nhìn con chuột có biết nó mang bệnh không?

Không — nhiều bệnh không làm chuột ốm [1].

Thấy phân chuột trong ngăn kéo, em có nên tự quét không?

Không. Gọi người lớn; khuấy tung phân chuột có thể làm virus bay vào không khí [2].

Phân chuột trông thế nào?

Viên nhỏ, nhọn một đầu, thường lẫn lông [1].

Góc phụ huynh & thầy cô

Phụ huynh & nhà trường

Góc phụ huynh & thầy cô

  • Kiểm tra định kỳ trong tủ bếp, ngăn kéo, chỗ khuất để tìm phân và vết gặm; CDC: nếu dọn sạch mà phân lại xuất hiện, chuột vẫn đang hoạt động [1].
  • Cắt nguồn thức ăn, nước và chỗ trú — biện pháp CDC đặt lên đầu để phòng chuột trong nhà [1].
  • CDC không khuyến khích nuôi chuột cảnh trong gia đình có trẻ từ 5 tuổi trở xuống, phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch [2].
  • Dọn nơi chuột nhiều cần đồ bảo hộ khác với chăm chuột cảnh — làm theo hướng dẫn dọn dẹp an toàn của CDC; trẻ không tham gia [2].
  • Xem thêm: Chuột trong nhà: bịt lỗ, cắt thức ăn · Leptospirosis sau mưa lũ.

An toàn cho trẻ: trẻ em không tự cầm, pha, xịt hay chơi với bất kỳ hoá chất diệt côn trùng nào. Nếu cần dùng sản phẩm xua muỗi cho trẻ, người lớn đọc kỹ và làm đúng theo nhãn sản phẩm, trực tiếp bôi cho trẻ và giám sát. Bài viết không hướng dẫn liều lượng hay giới thiệu sản phẩm cụ thể.

Nguồn tham khảo

  1. CDC — Controlling Wild Rodent Infestations (Healthy Pets, Healthy People) — truy cập 06/10/2026.
  2. CDC — Hantavirus Prevention — truy cập 06/10/2026.

Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.

Loại bài: Trẻ em · Biên soạn: Ban biên tập VectorIS · Ngày rà soát: 06/10/2026. Bài viết mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn y tế, thú y hay chuyên môn tại chỗ. Xem chính sách biên tập.

Thấy thông tin cần đính chính? Email vectoris@vectoris.vn. Gặp con côn trùng lạ? Gửi ảnh mẫu — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.

Bài liên quan
MỚIY tế công cộng

Dịch hạch: vi khuẩn Yersinia pestis, bọ chét chuột và ba thể bệnh theo WHO

WHO: dịch hạch do vi khuẩn Yersinia pestis, thường có ở động vật có vú nhỏ và bọ chét của chúng; người nhiễm chủ yếu qua vết đốt của bọ chét nhiễm, tiếp xúc mô/dịch cơ thể nhiễm hoặc hít giọt bắn từ người bệnh thể phổi. Ủ bệnh 1–7 ngày. Thể hạch hay gặp nhất, tỷ lệ tử vong 30–60%; thể phổi và nhiễm khuẩn huyết luôn tử vong nếu không điều trị. Kháng sinh điều trị hiệu quả nếu dùng sớm. Khi có dịch, diệt bọ chét trước khi diệt chuột.

06/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
MỚIĐô thị, công trình & mối

Mạt bụi nhà và hen suyễn: giặt nóng, bọc nệm, giữ độ ẩm 30–50% theo EPA

EPA: mạt bụi nhỏ đến mức mắt thường không thấy, nhà nào cũng có; chúng ăn vảy da người và sống trong nệm, gối, thảm, ghế bọc vải, chăn, quần áo, thú nhồi bông. Xác và phân mạt có thể kích phát hen ở người dị ứng, và phơi nhiễm có thể gây hen ở trẻ chưa từng có triệu chứng. Cách giảm: giặt chăn ga nước nóng mỗi tuần và sấy khô hẳn, bọc nệm gối chống bụi, hút bụi hằng tuần (máy có lọc HEPA), lau ẩm, giữ độ ẩm trong nhà khoảng 30–50%.

06/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
MỚINghiên cứu & khoa học

Anopheles stephensi: muỗi sốt rét đô thị xâm lấn và sáng kiến 5 hướng của WHO

WHO: Anopheles stephensi truyền được cả P. falciparum và P. vivax, khác các vector sốt rét chính ở chỗ phát triển tốt trong đô thị, đẻ ở bể, téc chứa nước, giếng. Có nguồn gốc Nam Á và bán đảo Ả Rập, loài này đã được phát hiện ở Djibouti (2012), Ethiopia, Sudan (2016), Sri Lanka (2017), Somalia (2019), Nigeria (2020), Yemen (2021), Ghana và Kenya (2022), và kháng nhiều nhóm hoá chất. WHO khởi động sáng kiến 9/2022 với 5 hướng: hợp tác, giám sát, chia sẻ thông tin, hướng dẫn, nghiên cứu.

06/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Công nghệ & sáng tạo

Bti: vi khuẩn đất diệt bọ gậy — công cụ sinh học chỉ nhắm ấu trùng muỗi theo EPA

EPA: Bti (Bacillus thuringiensis subsp. israelensis) là vi khuẩn tự nhiên trong đất; bào tử sinh độc tố chỉ tác động ấu trùng muỗi, ruồi đen và muỗi nấm. EPA đã đăng ký 5 chủng Bti trong 48 sản phẩm; Bti không độc với người, được phép dùng trong canh tác hữu cơ, độc tính với ong mật rất thấp và chưa ghi nhận kháng khi dùng làm thuốc diệt ấu trùng. Ấu trùng ăn phải vi khuẩn sẽ khó tiêu hoá rồi chết đói. Bti bổ sung, không thay việc loại bỏ nước đọng. Bài không nêu tên thương mại hay liều.

06/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Góc trẻ em & trường học

Gặp ong, ong vò vẽ: thám tử nhí đứng yên, không đập — và làm gì khi bị đốt

CDC/NIOSH: khi một con ong bay quanh, hãy bình tĩnh đứng yên — đập có thể khiến ong đốt. Bị nhiều con tấn công thì chạy vào nhà hoặc chỗ râm, không nhảy xuống nước. Bị đốt: có người ở cạnh theo dõi dị ứng, rửa xà phòng, gạt ngòi bằng móng tay hoặc gạc (không bóp, không dùng nhíp), chườm lạnh, không gãi. Khó thở, sưng nhiều là cấp cứu.

05/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →

Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?

Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.