Hotline 0996.85.85.85vectoris@vectoris.vn Gửi ảnh mẫuChính sách biên tập
Bài mới nhất
Gặp ong, ong vò vẽ: thám tử nhí đứng yên, không đập — và làm gì khi bị đốtBệnh Leishmania: muỗi cát truyền ký sinh trùng và ba thể bệnh theo WHOKiến vào bếp: lau vệt mùi, bịt khe, dùng bả chậm — IPM theo UC IPM & EPADịch tả lợn châu Phi (ASF): ve mềm Ornithodoros, đường lây và an toàn sinh học — theo WOAH & FAOAedes aegypti và Aedes albopictus: phân biệt hai loài muỗi vằn và vai trò truyền bệnhMuỗi biến đổi gen và gene drive: lộ trình thử nghiệm 4 pha theo khung WHO 2021Khảo nghiệm thuốc xua muỗi bôi da: ED50, ED99,9 và thời gian bảo vệ hoàn toàn (CPT) theo WHOSau mưa: thám tử nhí đổ–úp–đậy xô, khay cây và khay điều hòa
Trẻ em

Gặp ong, ong vò vẽ: thám tử nhí đứng yên, không đập — và làm gì khi bị đốt

CDC/NIOSH: khi một con ong bay quanh, hãy bình tĩnh đứng yên — đập có thể khiến ong đốt. Bị nhiều con tấn công thì chạy vào nhà hoặc chỗ râm, không nhảy xuống nước. Bị đốt: có người ở cạnh theo dõi dị ứng, rửa xà phòng, gạt ngòi bằng móng tay hoặc gạc (không bóp, không dùng nhíp), chườm lạnh, không gãi. Khó thở, sưng nhiều là cấp cứu.

· Đăng 05/10/2026· Ngày rà soát 05/10/2026· 4 phút đọc

Góp ý, đính chính: vectoris@vectoris.vn

đứng yênkhông chọc tổbình tĩnh · không đập · báo người lớn

Ong là bạn có ích — nhưng đừng chọc tổ

Ong giúp cây ra hoa kết trái. EPA viết: nhiều loại cây, kể cả rau và cây ăn quả, cần động vật thụ phấn; ngoài ong mật còn có ong hoang dã, kiến, bọ cánh cứng, ong vò vẽ, bướm, chim, dơi… [2].

Ong mật hút mật hoa cúc
Ong mật hút mật hoa cúc — EPA: nhiều loại cây, kể cả rau và cây ăn quả, cần động vật thụ phấn; ong là “bạn có ích” của vườn.Ảnh: John Severns (Severnjc) · Public domain · Wikimedia Commons

CDC/NIOSH nhắc: ong, ong vò vẽ, ong bắp cày nhiều nhất vào những tháng ấm; tổ có thể ở trên cây, dưới mái hiên hoặc trên thang, dụng cụ [1]. Thám tử nhí thấy tổ thì đứng xa và báo người lớn — không ném, không chọc.

Khi ong bay quanh em

  • 🧍 Một con ong bay quanh: bình tĩnh, đứng yên. Đập ong có thể khiến ong đốt [1].
  • 🏃 Bị nhiều con cùng tấn công: chạy ra xa, vào trong nhà; chỗ râm tốt hơn chỗ trống. Ong khi đốt tiết ra chất có thể gọi thêm ong khác [1].
  • 🚫💧 Không nhảy xuống nước — một số côn trùng sẽ lượn chờ phía trên mặt nước [1].
  • 👕 Đi chơi vườn: mặc quần áo sáng màu, mặt vải trơn; tránh xà phòng, dầu gội có mùi thơm đậm [1].
  • 🗑️ Giữ chỗ ăn uống sạch: ong vò vẽ thích nơi con người vứt thức ăn thừa [1].
Ong vò vẽ giấy bên tổ nhỏ
Ong vò vẽ giấy bên tổ nhỏ — CDC/NIOSH: tổ ong, ong vò vẽ có thể ở trên cây, dưới mái hiên hoặc trên thang, dụng cụ.Ảnh: Bernard Spragg. NZ · CC0 1.0 · Wikimedia Commons
💡 Bạn có biết? CDC/NIOSH còn khuyên tránh chuối và đồ dùng có mùi chuối khi làm việc ngoài trời, vì mùi có thể thu hút ong [1].

Nếu bị ong đốt

  • 🙋 Gọi người lớn ngay; luôn có người ở cạnh để theo dõi dấu hiệu dị ứng [1].
  • 🧼 Rửa chỗ đốt bằng xà phòng và nước [1].
  • 💅 Lấy ngòi ra bằng cách gạt móng tay hoặc miếng gạc qua da — không bóp ngòi, không dùng nhíp [1].
  • 🧊 Chườm lạnh cho đỡ sưng; không gãi vì gãi làm sưng, ngứa và dễ nhiễm trùng hơn [1].

Cấp cứu ngay nếu khó thở hoặc sưng nhiều. CDC: người dị ứng nọc có thể bị sốc phản vệ — phản ứng dị ứng nặng, đe dọa tính mạng, cần cấp cứu khẩn cấp [1].

Một con ong bay quanh em, em nên làm gì?

Bình tĩnh đứng yên, không đập [1].

Bị nhiều ong tấn công có nên nhảy xuống ao không?

Không. Chạy vào nhà hoặc chỗ râm [1].

Lấy ngòi ong bằng nhíp được không?

Không — gạt bằng móng tay hoặc gạc, không bóp [1].

Góc phụ huynh & thầy cô

Phụ huynh & nhà trường

Góc phụ huynh & thầy cô

  • Kiểm tra mái hiên, cây cảnh, thang, dụng cụ ngoài sân trong mùa ấm — CDC/NIOSH ghi nhận tổ thường nằm ở những chỗ này [1].
  • Trẻ từng có phản ứng nặng với ong đốt: hỏi bác sĩ về bút tiêm epinephrine tự động và vòng/thẻ ghi dị ứng — CDC khuyên người có tiền sử dị ứng nặng mang theo [1].
  • Tổ ong lớn gần lớp học/nhà: nhờ người có chuyên môn xử lý; trẻ không tham gia.
  • Dạy trẻ ong là côn trùng thụ phấn có ích — chỉ tránh xa, không giết bừa [2].
  • Xem thêm: Chơi ngoài vườn an toàn · Nhện trong nhà.

An toàn cho trẻ: trẻ em không tự cầm, pha, xịt hay chơi với bất kỳ hoá chất diệt côn trùng nào. Nếu cần dùng sản phẩm xua muỗi cho trẻ, người lớn đọc kỹ và làm đúng theo nhãn sản phẩm, trực tiếp bôi cho trẻ và giám sát. Bài viết không hướng dẫn liều lượng hay giới thiệu sản phẩm cụ thể.

Nguồn tham khảo

  1. CDC/NIOSH — Insects and Scorpions at Work (bees, wasps, hornets, fire ants) — truy cập 05/10/2026.
  2. US EPA — Pollinator Health Concerns — truy cập 05/10/2026.

Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.

Loại bài: Trẻ em · Biên soạn: Ban biên tập VectorIS · Ngày rà soát: 05/10/2026. Bài viết mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn y tế, thú y hay chuyên môn tại chỗ. Xem chính sách biên tập.

Thấy thông tin cần đính chính? Email vectoris@vectoris.vn. Gặp con côn trùng lạ? Gửi ảnh mẫu — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.

Bài liên quan
MỚIY tế công cộng

Bệnh Leishmania: muỗi cát truyền ký sinh trùng và ba thể bệnh theo WHO

WHO: bệnh Leishmania do ký sinh trùng đơn bào Leishmania, lây qua vết đốt của muỗi cát (phlebotomine sandfly) cái nhiễm bệnh. Có 3 thể chính: nội tạng (kala-azar, tử vong trên 95% nếu không điều trị), da (hay gặp nhất, gây loét) và niêm mạc. Ước tính 700 000 – 1 triệu ca mới mỗi năm. CDC: muỗi cát nhỏ khoảng 1/4 muỗi, hoạt động chạng vạng đến rạng sáng; chưa có vaccine hay thuốc dự phòng.

05/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
MỚIĐô thị, công trình & mối

Kiến vào bếp: lau vệt mùi, bịt khe, dùng bả chậm — IPM theo UC IPM & EPA

UC IPM: phần lớn kiến sống ngoài trời, nên trọng tâm là chặn kiến vào nhà. Lau vệt kiến bằng nước xà phòng để xoá vệt mùi, bịt khe bằng keo trám, cất thực phẩm trong hộp kín, sửa vòi rò. Phun trong nhà không ngăn được kiến mới vào; bả chậm do kiến thợ mang về tổ mới diệt được cả đàn, thường sau 5–10 ngày. EPA: phòng trước, bả là tuyến hoá chất đầu tiên, để xa trẻ em và thú nuôi.

05/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
MỚIThú y & chăn nuôi

Dịch tả lợn châu Phi (ASF): ve mềm Ornithodoros, đường lây và an toàn sinh học — theo WOAH & FAO

WOAH: ASF là bệnh virus lây lan rất mạnh ở lợn nhà và lợn rừng, tỷ lệ chết có thể tới 100%; không gây hại sức khoẻ con người. Virus bền ngoài môi trường, tồn tại trên quần áo, ủng, bánh xe và trong sản phẩm thịt lợn. Đường lây: tiếp xúc lợn bệnh, ăn thức ăn/rác nhiễm virus, vật dụng nhiễm, và vết đốt của ve mềm chi Ornithodoros ở nơi có ve. An toàn sinh học là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất. Bài không nêu tên vaccine.

05/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
MỚINghiên cứu & khoa học

Aedes aegypti và Aedes albopictus: phân biệt hai loài muỗi vằn và vai trò truyền bệnh

ECDC: Ae. aegypti có vảy bạc hình đàn lia trên lưng ngực; Ae. albopictus có một vạch bạc dọc giữa. Ae. aegypti ưa đốt người, đốt nhiều lần trong một chu kỳ đẻ, sống sát nhà và dễ vào nhà; Ae. albopictus đốt nhiều loài vật chủ, thường ban ngày và ưa ngoài trời. CDC: Ae. aegypti có khả năng truyền dengue, chikungunya, Zika cao hơn vì sống gần và ưa đốt người. Tầm bay của cả hai khoảng 200 m.

05/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Khảo nghiệm & tiêu chuẩn

Khảo nghiệm thuốc xua muỗi bôi da: ED50, ED99,9 và thời gian bảo vệ hoàn toàn (CPT) theo WHO

Hướng dẫn WHO 2009 chuẩn hoá khảo nghiệm thuốc xua muỗi bôi da: trong phòng thí nghiệm ước tính liều hiệu quả ED50 và ED99,9 (theo số muỗi đậu/chích) và thời gian bảo vệ hoàn toàn (CPT) — từ lúc bôi đến lần đậu/chích đầu tiên — trên tình nguyện viên, lồng 35–40 cm, so với deet chuẩn; sau đó thử thực địa ở ít nhất hai bối cảnh. EPA dùng dữ liệu đạt quy trình thử để cho in biểu tượng thời gian xua trên nhãn.

05/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →

Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?

Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.