Hotline 0996.85.85.85[email protected] Gửi ảnh mẫuChính sách biên tập
Bài mới nhất
Gặp cuốn chiếu: thám tử nhí không đập, không vò — chúng cuộn tròn, không đốt; quét ra sân và báo người lớnBệnh do mèo cào (Bartonella henselae): bọ chét mèo lây sang mèo — rửa vết thương, phòng bọ chét, CDC không khuyên cắt móng để phòng bệnhĐuôi bật (springtails, Collembola): nhảy trong bồn rửa và chậu cây — hạ ẩm, để đất khô giữa lần tưới, không xịt thuốc xuống cốngGhẻ đỏ gà (Dermanyssus gallinae): hút máu ban đêm, ẩn khe chuồng ban ngày — chu kỳ khoảng 1 tuần, chuồng có thể còn ghẻ tới 9 tháng sau khi hết gàPhân tích bữa máu muỗi bằng barcode DNA (COI): mồi đặc hiệu động vật có xương sống đạt trên 98% mẫu thực địa trong thử của Reeves và cộng sựNIRS (quang phổ gần hồng ngoại) ước lượng tuổi muỗi: Mayagaya đạt khoảng 80% ngoài thực địa — Lambert cho thấy trung bình quần thể mới là chỉ số giám sát can thiệpThử nghiệm bán thực địa (semi-field) cho sản phẩm xua không gian: WHO PQT yêu cầu 3 nghiên cứu GLP, thường dùng experimental hut và thiết kế Latin squareGặp tai kẹp: thám tử nhí không cầm càng đuôi — quét hoặc hút sạch, báo người lớn, chúng không độc
Trẻ em

Chơi ngoài vườn an toàn với côn trùng

Khu vườn có ong, bướm, bọ rùa… và cả kiến ba khoang, muỗi. Quy tắc “Nhìn – Không bắt – Báo người lớn” giúp con khám phá an toàn.

· Đăng 25/09/2026· Ngày rà soát 25/09/2026· 2 phút đọc

Góp ý, đính chính: [email protected]

Quy tắc vàng: Nhìn – Không bắt – Báo người lớn

  • Nhìn côn trùng bằng mắt, có thể dùng kính lúp.
  • Không bắt, không bóp, không đập côn trùng lạ bằng tay.
  • Báo người lớn khi thấy tổ ong, tổ kiến lớn hoặc bị đốt, bị cắn.

Cẩn thận với kiến ba khoang

Kiến ba khoang thân dài, có các khoang màu đen và cam. Theo Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương [1]:

  • Kiến ba khoang không cắn, không chích, nhưng trong người nó có chất độc. Nếu bị đập, bị chà xát trên da, chất độc dính vào da gây viêm, phồng rộp.
  • Khi kiến bò lên da: đừng đập, hãy thổi cho kiến bay đi.
  • Buổi tối, kiến bay vào nơi có đèn sáng: đóng cửa, buông rèm, giũ khăn trước khi lau mặt.
  • Nếu da bị đỏ, rát, phồng: báo bố mẹ để đưa đi khám.

Kiến ba khoang cũng là “bạn của nhà nông” vì ăn sâu hại lúa [1]. Mình chỉ cần tránh chạm vào nó.

Ong, bướm, bọ rùa

  • Thấy ong: đứng yên hoặc đi chậm ra xa, không vung tay đập.
  • Không chọc vào tổ ong, tổ kiến.
  • Bị ong đốt: báo ngay người lớn. Nếu thấy khó thở, sưng mặt, choáng — người lớn cần đưa con đến cơ sở y tế ngay.

Muỗi trong vườn

  • Mặc áo dài tay, quần dài khi chơi ở bụi rậm [2].
  • Đồ chơi, xô, chậu ngoài vườn: chơi xong thì lật úp để không đọng nước [2].

Chơi xong nhớ rửa tay

Sau khi chơi đất, chạm vào con vật hoặc thức ăn của thú cưng, hãy rửa tay bằng xà phòng [3].

An toàn cho trẻ: trẻ em không tự cầm, pha, xịt hay chơi với bất kỳ hoá chất diệt côn trùng nào. Nếu cần dùng sản phẩm xua muỗi cho trẻ, người lớn đọc kỹ và làm đúng theo nhãn sản phẩm, trực tiếp bôi cho trẻ và giám sát. Bài viết không hướng dẫn liều lượng hay giới thiệu sản phẩm cụ thể.

Nguồn tham khảo

  1. Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương — Tình hình kiến ba khoang và cách phòng chống — truy cập 25/09/2026.
  2. CDC — Preventing Mosquito Bites (trang cập nhật 28/08/2024) — truy cập 25/09/2026.
  3. CDC — About Handwashing (trang cập nhật 16/02/2024) — truy cập 25/09/2026.

Các số liệu trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, số liệu có thể thay đổi.

Loại bài: Trẻ em · Biên soạn: Ban biên tập VectorIS · Ngày rà soát: 25/09/2026. Bài viết mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn y tế, thú y hay chuyên môn tại chỗ. Xem chính sách biên tập.

Thấy thông tin cần đính chính? Email [email protected]. Gặp con côn trùng lạ? Gửi ảnh mẫu — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.

Bài liên quan
MỚIGóc trẻ em & trường học

Gặp cuốn chiếu: thám tử nhí không đập, không vò — chúng cuộn tròn, không đốt; quét ra sân và báo người lớn

Cuốn chiếu (millipede) khác rết: mỗi đốt có hai (hoặc bốn) cặp chân, thân tròn hơn, đi chậm và thường cuộn lại khi bị chạm. UC IPM cho biết chúng ăn lá mục, gỗ mục, giúp phân hủy chất hữu cơ; trong nhà chúng không gây hại đồ đạc và rủi ro sức khỏe thấp. Không đốt người như rết, nhưng một số loài tiết dịch tự vệ có thể kích ứng da hoặc mắt nếu bị vò. Quy tắc thám tử nhí: không đập, không vò, không đưa gần mắt; báo người lớn quét hoặc hút rồi thả ngoài sân ẩm. Người lớn giảm chỗ trú ẩm quanh móng nhà: lá mục, ván mục, tưới quá ướt.

15/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
MỚIY tế công cộng

Bệnh do mèo cào (Bartonella henselae): bọ chét mèo lây sang mèo — rửa vết thương, phòng bọ chét, CDC không khuyên cắt móng để phòng bệnh

Bệnh do mèo cào (cat scratch disease) do vi khuẩn Bartonella henselae. Theo CDC, người thường nhiễm sau khi bị mèo (đặc biệt mèo con hoặc mèo hoang) cào; vết cào có thể bị nhiễm phân bọ chét. Mèo nhiễm chủ yếu qua vết đốt bọ chét; nhiều mèo mang vi khuẩn trong máu mà vẫn trông khỏe — một số nghiên cứu ghi nhận tới khoảng 1/3 mèo khỏe có vi khuẩn trong máu, nhất là mèo con. Triệu chứng thường gặp: sốt nhẹ, sẩn/mụn mủ tại chỗ cào, hạch sưng đau sau 1–3 tuần. Hầu hết ca tự khỏi; người suy giảm miễn dịch dễ nặng hơn. Phòng: tránh cào/cắn, rửa tay sau khi chơi với mèo, rửa vết thương bằng xà phòng và nước, hỏi bác sĩ thú y về sản phẩm phòng bọ chét (không dùng sản phẩm có permethrin trên mèo), giữ mèo trong nhà.

15/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →
MỚIĐô thị, công trình & mối

Đuôi bật (springtails, Collembola): nhảy trong bồn rửa và chậu cây — hạ ẩm, để đất khô giữa lần tưới, không xịt thuốc xuống cống

Đuôi bật là động vật nhỏ (khoảng 1,5 mm / 1/16 inch), không cánh, nhảy nhờ cấu trúc dạng lò xo dưới bụng (furcula). UC IPM và Minnesota Extension nhấn mạnh: chúng không đốt người hay thú cưng, không truyền bệnh, không làm hỏng đồ đạc — chủ yếu gây khó chịu khi xuất hiện hàng loạt chỗ ẩm. Sống trong đất giàu hữu cơ, lá mục, lớp phủ; vào nhà qua khe cửa, ống thông gió hoặc theo chậu cây tưới quá nhiều. Cách xử lý: sửa rò rỉ, làm khô tầng hầm/nhà vệ sinh, để đất chậu khô giữa lần tưới, không để nước đọng đĩa lót; quét hoặc hút; rửa xuống cống nếu ở bồn. Không đổ hoặc xịt thuốc trừ sâu xuống cống. Thuốc chỉ mang lại giảm tạm thời nếu không xử lý ẩm.

15/10/2026· 2 phút đọc
Đọc bài →
Góc trẻ em & trường học

Gặp tai kẹp: thám tử nhí không cầm càng đuôi — quét hoặc hút sạch, báo người lớn, chúng không độc

Tai kẹp (earwig) dễ nhận nhờ cặp càng ở đuôi trông như kéo. UC IPM cho biết càng dùng để tự vệ nhưng tai kẹp nói chung không tấn công người, không độc, và không chui vào tai người như lời đồn. Chúng hoạt động ban đêm, ban ngày trốn chỗ tối ẩm: dưới ván, lá mục, chậu cây. Trong vườn chúng vừa ăn rệp vừa có thể gặm cây non, hoa, trái mềm. Quy tắc thám tử nhí: không cầm, không đập, không nhét vào hộp kín gần mặt; nếu thấy trong nhà thì báo người lớn quét hoặc hút sạch, bịt khe cửa. Người lớn giảm chỗ trú bằng cách dọn lá, ván, giảm ẩm quanh nhà và đặt bẫy báo giấy cuộn hoặc lon dầu.

14/10/2026· 4 phút đọc
Đọc bài →
Đô thị, công trình & mối

Mọt bột gỗ (powderpost beetles): lỗ tròn nhỏ, bột mịn như phấn — hạ ẩm, thay gỗ, sơn kín mặt mới chặn trứng

Mọt bột gỗ là nhóm mọt nhỏ khoét gỗ đã chết trong nhà: sàn, đồ gỗ, ốp tường, cả tre vì nhiều tinh bột. Theo University of Maryland Extension, ấu trùng dài dưới khoảng 6 mm, đục đường hầm và nhồi phấn gỗ mịn (frass); khi trưởng thành đục lỗ tròn đường kính khoảng 0,8–3 mm để chui ra. Thấy bột mới tái xuất vài tuần sau khi quét là dấu hiệu còn hoạt động. Ấu trùng làm việc chậm nên có thời gian đánh giá. Cách xử lý: thay đoạn gỗ nhiễm cục bộ; đồ quý có thể hun trùng hoặc đông lạnh tại cơ sở có phép; giảm ẩm, thông gió; sơn, vecni hoặc shellac kín mặt gỗ để bịt khe đẻ trứng; borate cho gỗ chưa sơn. Không cần xử lý khẩn cấp trong vài ngày.

14/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →

Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?

Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.