Hotline 0996.85.85.85[email protected] Gửi ảnh mẫuChính sách biên tập
Bài mới nhất
Gặp cuốn chiếu: thám tử nhí không đập, không vò — chúng cuộn tròn, không đốt; quét ra sân và báo người lớnBệnh do mèo cào (Bartonella henselae): bọ chét mèo lây sang mèo — rửa vết thương, phòng bọ chét, CDC không khuyên cắt móng để phòng bệnhĐuôi bật (springtails, Collembola): nhảy trong bồn rửa và chậu cây — hạ ẩm, để đất khô giữa lần tưới, không xịt thuốc xuống cốngGhẻ đỏ gà (Dermanyssus gallinae): hút máu ban đêm, ẩn khe chuồng ban ngày — chu kỳ khoảng 1 tuần, chuồng có thể còn ghẻ tới 9 tháng sau khi hết gàPhân tích bữa máu muỗi bằng barcode DNA (COI): mồi đặc hiệu động vật có xương sống đạt trên 98% mẫu thực địa trong thử của Reeves và cộng sựNIRS (quang phổ gần hồng ngoại) ước lượng tuổi muỗi: Mayagaya đạt khoảng 80% ngoài thực địa — Lambert cho thấy trung bình quần thể mới là chỉ số giám sát can thiệpThử nghiệm bán thực địa (semi-field) cho sản phẩm xua không gian: WHO PQT yêu cầu 3 nghiên cứu GLP, thường dùng experimental hut và thiết kế Latin squareGặp tai kẹp: thám tử nhí không cầm càng đuôi — quét hoặc hút sạch, báo người lớn, chúng không độc
Tổng quan

Ruồi giòi thế giới mới: ấu trùng ăn mô sống trên vật nuôi

CDC mô tả Cochliomyia hominivorax đẻ trứng vào vết thương và lỗ tự nhiên của động vật máu nóng. Ấu trùng ăn thịt sống. Một con cái đẻ 200–300 trứng mỗi lần. Thú y cần báo ngay cơ quan thú y; không tự gắp ấu trùng rồi vứt ra ngoài.

· Đăng 30/09/2026· Ngày rà soát 30/09/2026· 3 phút đọc

Góp ý, đính chính: [email protected]

báo thú yvết hở · mô sống

Không phải “giòi rác” thông thường

Ruồi giòi thế giới mới (New World screwworm, Cochliomyia hominivorax) là ruồi ký sinh: một phần vòng đời diễn ra bằng cách ăn mô của động vật máu nóng và người. Ruồi bị hút bởi vết thương và các lỗ như mũi, mắt, tai, miệng, rồi đẻ trứng. Ấu trùng nở ra ăn mô sống, làm vết thương đau, nặng dần và thường có mùi hôi [1].

CDC: loài này thường gặp ở Nam Mỹ và một phần Caribe, và từ 2023 đã dịch chuyển lên phía bắc qua Trung Mỹ, Mexico và Hoa Kỳ. Trang dành cho động vật được CDC trỏ về screwworm.gov [1].

Những con số CDC nêu về vòng đời

  • Vết nhỏ như vết ve đốt cũng có thể đủ để ruồi cái đẻ trứng [1].
  • Một con cái đẻ 200–300 trứng mỗi lần, và có thể tới 3.000 trứng trong đời 10–30 ngày [1].
  • Ấu trùng đục vào vết, ăn thịt sống khoảng 7 ngày, rồi rơi xuống đất, chui vào đất và vũ hoá thành ruồi trưởng thành [1].
  • Ảnh hưởng chính lên gia súc, thú cưng, động vật hoang dã, đôi khi cả chim [1].
💡 Bạn có biết? Người và thú cưng rủi ro cao hơn nếu ở hoặc đi tới nơi ruồi đã ký sinh trên động vật, nhất là khi có vết hở, ngủ ngoài trời ban ngày, hoặc tiếp xúc gia súc lâu [1].

Dấu hiệu và việc không được làm

Ở người, CDC mô tả: thấy hoặc cảm giác ấu trùng cử động trong vết thương, tai, mũi, mắt hoặc miệng; vết đau nặng lên trong vài ngày; mùi hôi; chảy máu. Vi khuẩn bội nhiễm có thể gây sốt, ớn lạnh [1].

  • Thấy ấu trùng: liên hệ cơ sở y tế ngay. Không tự gắp ấu trùng hay ổ trứng [1].
  • Nếu ấu trùng hoặc trứng rơi ra, cho vào hộp kín với cồn để giết, mang theo khi đi khám. Không vứt ấu trùng sống vào thùng rác hoặc ra ngoài — CDC cảnh báo có thể phát tán ruồi tại chỗ [1].
  • Thú y: báo ngay ca nghi ngờ cho cơ quan thú y bang và văn phòng APHIS (Mỹ). Bài không nêu thuốc điều trị [1].

Phòng theo CDC: che vết thương dù nhỏ; ngủ trong nhà cửa kín hoặc màn; thuốc xua đăng ký EPA; quần áo và đồ dùng tẩm permethrin 0,5% (không bôi permethrin lên da); áo dài, mũ, tất [1].

Xem thêm: Giòi ruồi và bệnh giòi.

Ấu trùng ruồi này ăn gì?

Mô sống của động vật máu nóng và người [1].

Vì sao không vứt ấu trùng sống ra vườn?

CDC: có thể làm ruồi phát tán tại khu vực đó [1].

Nguồn tham khảo

  1. CDC — About New World Screwworm — truy cập 30/09/2026.

Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.

Loại bài: Tổng quan · Biên soạn: Ban biên tập VectorIS · Ngày rà soát: 30/09/2026. Bài viết mang tính giáo dục, không thay thế tư vấn y tế, thú y hay chuyên môn tại chỗ. Xem chính sách biên tập.

Thấy thông tin cần đính chính? Email [email protected]. Gặp con côn trùng lạ? Gửi ảnh mẫu — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.

Bài liên quan
MỚIY tế công cộng

Bệnh do mèo cào (Bartonella henselae): bọ chét mèo lây sang mèo — rửa vết thương, phòng bọ chét, CDC không khuyên cắt móng để phòng bệnh

Bệnh do mèo cào (cat scratch disease) do vi khuẩn Bartonella henselae. Theo CDC, người thường nhiễm sau khi bị mèo (đặc biệt mèo con hoặc mèo hoang) cào; vết cào có thể bị nhiễm phân bọ chét. Mèo nhiễm chủ yếu qua vết đốt bọ chét; nhiều mèo mang vi khuẩn trong máu mà vẫn trông khỏe — một số nghiên cứu ghi nhận tới khoảng 1/3 mèo khỏe có vi khuẩn trong máu, nhất là mèo con. Triệu chứng thường gặp: sốt nhẹ, sẩn/mụn mủ tại chỗ cào, hạch sưng đau sau 1–3 tuần. Hầu hết ca tự khỏi; người suy giảm miễn dịch dễ nặng hơn. Phòng: tránh cào/cắn, rửa tay sau khi chơi với mèo, rửa vết thương bằng xà phòng và nước, hỏi bác sĩ thú y về sản phẩm phòng bọ chét (không dùng sản phẩm có permethrin trên mèo), giữ mèo trong nhà.

15/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →
MỚIThú y & chăn nuôi

Ghẻ đỏ gà (Dermanyssus gallinae): hút máu ban đêm, ẩn khe chuồng ban ngày — chu kỳ khoảng 1 tuần, chuồng có thể còn ghẻ tới 9 tháng sau khi hết gà

Ghẻ đỏ gà (poultry red mite, Dermanyssus gallinae) hút máu gà, gà tây, bồ câu và nhiều chim khác trên toàn cầu; có thể đốt người nhưng không sống và không gây nhiễm kéo dài trên người. Merck Veterinary Manual: chúng ăn ban đêm, ban ngày ẩn dưới phân, trên sào đậu, ổ đẻ và khe chuồng; chu kỳ đời có thể hoàn thành chỉ trong khoảng 1 tuần; chuồng có thể còn nhiễm tới khoảng 9 tháng sau khi đưa gà đi. Nhiễm nặng làm giảm đẻ, tăng trọng, hiệu quả thức ăn, thiếu máu thậm chí chết. Chẩn đoán: tìm ghẻ trong ổ/khe ban ngày hoặc trên gà ban đêm. Phòng: gà sạch ghẻ, vệ sinh; xử lý phải phủ chỗ ẩn (áp lực cao vào khe), có thể kết hợp bụi trơ (đất tảo silic thực phẩm) khi thông gió tốt và đeo khẩu trang. Chỉ dùng sản phẩm được phép cho gia cầm theo hướng dẫn thú y tại Việt Nam.

15/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →
MỚINghiên cứu & khoa học

Phân tích bữa máu muỗi bằng barcode DNA (COI): mồi đặc hiệu động vật có xương sống đạt trên 98% mẫu thực địa trong thử của Reeves và cộng sự

Biết muỗi cái vừa hút máu loài nào giúp ước lượng nguy cơ truyền bệnh và thiết kế kiểm soát. Tổng quan của Kent (2009) mô tả các phương pháp phân tử thay thế huyết thanh học cổ điển. Reeves và cộng sự (PLoS Neglected Tropical Diseases, 2018) thiết kế bộ mồi khuếch đại đoạn barcode gen COI của động vật có xương sống mà hạn chế khuếch đại DNA muỗi, không cần PCR lồng hoặc multiplex phức tạp. Trên mẫu bữa máu thực địa chưa biết vật chủ, hơn 98% (60/61) mẫu được định danh tin cậy. Hạn chế: DNA cũ/thoái hóa khó khuếch đại; cần bảo quản lạnh nhanh và đoạn khuếch đại ngắn; vẫn phụ thuộc cơ sở dữ liệu tham chiếu COI. Phân tích bữa máu bổ sung — không thay — giám sát mật độ muỗi và kháng thuốc.

15/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →
Công nghệ & sáng tạo

NIRS (quang phổ gần hồng ngoại) ước lượng tuổi muỗi: Mayagaya đạt khoảng 80% ngoài thực địa — Lambert cho thấy trung bình quần thể mới là chỉ số giám sát can thiệp

Tuổi muỗi quan trọng hơn mật độ thô khi đánh giá biện pháp diệt trưởng thành, vì mầm bệnh cần thời gian ủ ngoại trên muỗi. Mayagaya và cộng sự (2009) dùng NIRS không phá mẫu: dự đoán loài Anopheles gambiae s.l. thực địa khoảng 80% (gần 100% với mẫu lab), phân nhóm tuổi trẻ/già khoảng 80% và ≥ 90% ở hai cực tuổi. Lambert và cộng sự (Scientific Reports, 2018) chỉ ra ước lượng từng con vẫn nhiễu, nhưng nếu giảm thiên lệch thì trung bình tuổi quần thể đủ chính để theo dõi hiệu lực màn/phun — kể cả khi đánh giá kháng pyrethroid. Hạn chế hiện nay: phổ lệch giữa các nghiên cứu, thường phải hiệu chuẩn lại theo quần thể/điều kiện bảo quản; chưa thay hoàn toàn giải phẫu buồng trứng hay PCR loài khi cần độ chắc tuyệt đối trên từng cá thể.

15/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →
Khảo nghiệm & tiêu chuẩn

Thử nghiệm bán thực địa (semi-field) cho sản phẩm xua không gian: WHO PQT yêu cầu 3 nghiên cứu GLP, thường dùng experimental hut và thiết kế Latin square

Sản phẩm xua không gian (spatial emanator) cần bằng chứng hiệu lực gần điều kiện dùng thực trước khi tiền thẩm định. Hướng dẫn WHO PQT/VCP Module 5 (bản v0, 08/2025) yêu cầu ba nghiên cứu bán thực địa ở các vùng địa lý khác nhau, tuân thủ GLP. Phương pháp điển hình là nghiên cứu nhà thử nghiệm (experimental hut) với tình nguyện viên (người ngủ hoặc bắt muỗi đáp — HLC); thiết kế Latin square để xoay người ngủ giữa các nhà, hạn chế nhiễu vị trí và người hấp dẫn. Mẫu thử gồm sản phẩm chưa già và đã già nhân tạo/thực địa; đối chứng âm và dương (sản phẩm đã tiền thẩm định cùng kiểu tác động). Điểm cuối thường gồm ức chế hút máu, ức chế đáp/đậu, bảo vệ cá nhân, knockdown và chết sau 24 giờ; chết đối chứng sau 24 giờ không được vượt 10%. Đây là cầu nối giữa thử lab/free-flight room và đánh giá cộng đồng.

15/10/2026· 3 phút đọc
Đọc bài →

Có câu hỏi về côn trùng tại cơ sở của bạn?

Gửi ảnh chụp mẫu (kèm nơi phát hiện, thời gian, số lượng) hoặc nhu cầu khảo nghiệm — chúng tôi sẽ phản hồi qua email.