Từ thùng rác bếp…
Ba ngày nắng nóng quên đổ rác, mở nắp thùng thấy giòi lúc nhúc. Đây là nơi ruồi sinh sản: giòi sống trong rác, phân, chất hữu cơ ẩm, và xử lý ở giai đoạn giòi hiệu quả hơn đuổi ruồi trưởng thành [4].
…đến vết thương
Một số loài ruồi đẻ trứng vào vết thương hở. Giòi xoắn Cựu thế giới (Chrysomya bezziana) là ký sinh bắt buộc của động vật có vú, kể cả người: ruồi cái đẻ khoảng 175 trứng ở mép vết thương, trứng nở sau 12–24 giờ, giòi ăn mô qua 3 tuổi rồi rơi xuống đất hoá nhộng; ở vùng nhiệt đới cả vòng đời có thể dưới 3 tuần [2]. Ở châu Mỹ có loài tương tự là giòi xoắn Tân thế giới [3].
Một ca bệnh ở Việt Nam
Tháng 10/2014, một bệnh nhân cao tuổi ở Bắc Giang bị giòi ký sinh trong mắt; NIMPE xác định tác nhân là Chrysomya bezziana — loài có ở Việt Nam, liên quan đến gia súc [1]. NIMPE khuyến cáo chú ý chăm sóc trẻ em, người già, người ốm yếu và đi khám sớm [1].
Phòng ở nhà
- Thùng rác có nắp, đổ rác thường xuyên [4].
- Rửa sạch, che chắn vết thương; để ý người nằm lâu, người già, trẻ nhỏ [1].
- Thấy giòi ở vết thương, mắt, tai, mũi: đến cơ sở y tế ngay, không tự gắp hay đổ hoá chất.
Phòng ở trang trại
- Kiểm tra vết thương vật nuôi hằng ngày, nhất là sau thiến, cắt rốn, sinh đẻ.
- Quản lý phân, chất độn ướt để giảm nơi ruồi đẻ [4][5].
- Nghi giòi xoắn: báo ngay cán bộ thú y. WOAH cho biết hạn chế di chuyển vật nuôi khỏi vùng có bệnh là một biện pháp phòng ngừa, và chưa có vắc-xin [2].
Xem Thư viện: giòi và ruồi.
Dành cho các bạn nhỏ & phụ huynh
Giòi và con
- Không nghịch rác, xác động vật.
- Có vết xước thì rửa sạch và nhờ người lớn băng lại.
- Thấy vật nuôi có vết thương bốc mùi, có giòi: báo người lớn.
An toàn cho trẻ: trẻ em không tự cầm, pha, xịt hay chơi với bất kỳ hoá chất diệt côn trùng nào. Nếu cần dùng sản phẩm xua muỗi cho trẻ, người lớn đọc kỹ và làm đúng theo nhãn sản phẩm, trực tiếp bôi cho trẻ và giám sát. Bài viết không hướng dẫn liều lượng hay giới thiệu sản phẩm cụ thể.
Nguồn tham khảo
- Viện Sốt rét – KST – CT Trung ương — Phát hiện loài nhặng gây bệnh giòi (Myiasis) tại Bắc Giang — truy cập 25/09/2026.
- WOAH — Old world screwworm (Chrysomya bezziana) — truy cập 25/09/2026.
- WOAH — New world screwworm (Cochliomyia hominivorax) — truy cập 25/09/2026.
- National Pesticide Information Center (NPIC) — Flies — truy cập 25/09/2026.
- Keiding J. (1986), WHO — The house-fly: biology and control (WHO/VBC/86.937) — truy cập 25/09/2026.
Các số liệu trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, số liệu có thể thay đổi.