“Côn trùng” không nhìn thấy trên giường
Mạt bụi là động vật chân khớp rất nhỏ, họ hàng với nhện và ve. EPA viết: mạt bụi nhỏ đến mức không nhìn thấy, nhà nào cũng có; chúng ăn vảy da người và sống trong nệm, gối, thảm, ghế bọc vải, chăn, quần áo, thú nhồi bông và đồ bọc vải [1].
Thứ gây hại là xác và phân mạt: chúng có thể kích phát cơn hen ở người dị ứng với mạt bụi; và EPA lưu ý phơi nhiễm mạt bụi có thể gây hen ở trẻ chưa từng có triệu chứng hen [1]. Người Mỹ dành tới 90% thời gian trong nhà, nên dị nguyên trong nhà đóng vai trò lớn [1].
Nhà có “hợp” với mạt bụi không?
Bộ câu hỏi tại nhà của EPA dùng để nhận diện nguy cơ mạt bụi cao. Càng nhiều câu trả lời “có”, khả năng mạt bụi nhiều càng cao [2]:
- Mạt ưa độ ẩm cao; nhà thường xuyên phải dùng máy hút ẩm có thể là nhà ẩm [2].
- Điều hoà từng rỉ nước xuống tường hoặc thảm; nhà có mùi ẩm mốc, “bí”; trong 12 tháng có chỗ rò nước [2].
- Phòng ngủ người bị hen có ghế bọc vải hoặc thú nhồi bông [2].
- Phần nhà dưới mặt đất bị ướt kéo dài hơn 1 tuần; thảm ở nơi hay đổ nước khó khô — thảm ẩm là chỗ mạt phát triển mạnh [2].
Các bước EPA khuyên làm
- 🧺 Giặt chăn ga bằng nước nóng mỗi tuần và sấy/phơi khô hẳn [1].
- 🛏️ Dùng bọc chống bụi/chống dị nguyên cho gối và nệm; vệ sinh bọc theo hướng dẫn nhà sản xuất [1][2].
- 🧹 Hút bụi thảm và đồ bọc vải mỗi tuần, ưu tiên máy có lọc HEPA; người bị hen, dị ứng nên rời phòng khi đang hút bụi, quét, lau [1][2].
- 🧸 Chọn thú nhồi bông giặt được; giặt nước nóng, khô hẳn mới cho trẻ chơi [1].
- 🧽 Lau bụi bằng khăn ẩm thường xuyên [1].
- 💧 Dùng ẩm kế; giữ độ ẩm tương đối trong nhà khoảng 30–50% nếu có người dị ứng mạt bụi [2].
- EPA khuyên trao đổi với nhân viên y tế xem có nên xét nghiệm dị ứng mạt bụi không [2].
- Các bước EPA nêu đều là làm sạch và kiểm soát độ ẩm — không phải phun hoá chất diệt côn trùng; EPA cũng xếp gián và chuột vào nhóm dị nguyên kích phát hen trong nhà [2].
Xem thêm: Gián trong nhà và hen suyễn · Rệp giường · IPM là gì.
Phần nào của mạt bụi kích phát hen?
Xác và phân mạt [1].
Giặt chăn ga thế nào để giảm mạt?
Nước nóng, mỗi tuần, khô hẳn [1].
Độ ẩm trong nhà nên giữ khoảng bao nhiêu?
Khoảng 30–50% [2].
Nguồn tham khảo
- US EPA — Asthma Triggers: Gain Control (Dust Mites) — truy cập 06/10/2026.
- US EPA — Strategies for Addressing Asthma in Homes: Asthma Home Environment Checklist (Dust Mite Module) — truy cập 06/10/2026.
Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.