Kháng hoá chất không phải chuyện của một phòng lab
Trang Insecticide resistance của WHO Global Malaria Programme nêu: kháng hoá chất lan rộng và gia tăng đe doạ kiểm soát véc-tơ sốt rét. Nếu không giảm thiểu và quản lý kháng, gánh nặng bệnh có thể tăng, đảo ngược một phần thành quả kiểm soát sốt rét trong thập kỷ qua [1].
Bộ công cụ WHO liệt kê
- GPIRM — Global plan for insecticide resistance management in malaria vectors: nguyên tắc định hình chiến lược quản lý kháng [1].
- Khung xây dựng kế hoạch quốc gia giám sát và quản lý kháng ở muỗi sốt rét [1].
- Quy trình thử giám sát kháng, gồm SOP cho từng phép thử, và hướng dẫn dùng số liệu để quyết định chương trình [1].
- Cập nhật tình trạng kháng trong World malaria report hàng năm [1].
- Công cụ số DHIS2 để thu thập và phân tích số liệu giám sát kháng [1].
- Cơ sở dữ liệu toàn cầu số liệu giám sát kháng thu từ 1978 tới nay [1].
- Nền tảng tương tác Malaria Threats Map: xem tình trạng kháng toàn cầu, cường độ, cơ chế phân tử và khả năng PBO phục hồi độ nhạy với pyrethroid [1].
Liên hệ với các phép thử VectorIS đã giới thiệu
Trên trang này WHO nêu các SOP (ví dụ thử độ nhạy ống WHO, chai WHO…). Đọc sâu từng phép:
Bài không suy diễn tỷ lệ kháng tại một tỉnh Việt Nam. Số liệu địa phương phải đến từ giám sát có SOP và mẫu đủ.
Malaria Threats Map dùng để làm gì?
WHO: xem tình trạng kháng toàn cầu, cường độ, cơ chế và vai trò PBO với pyrethroid [1].
Vì sao WHO cảnh báo kháng hoá chất?
Vì kháng lan rộng có thể làm tăng gánh nặng bệnh và đảo ngược thành quả kiểm soát sốt rét [1].
Nguồn tham khảo
- WHO Global Malaria Programme — Insecticide resistance — truy cập 01/10/2026.
Các thông tin trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, nội dung có thể thay đổi.