Hiểu lầm và sự thật
✗ “Muỗi chỉ đốt vào ban đêm.”
✓ Muỗi truyền sốt xuất huyết hoạt động ban ngày [1]. Ngủ trưa cũng cần màn [2].
✗ “Hết sốt là khỏi bệnh.”
✓ Triệu chứng nặng thường xuất hiện sau khi đã hết sốt — vẫn cần theo dõi sát [1].
✗ “Bị một lần rồi thì không bị lại.”
✓ Người nhiễm lần thứ hai có nguy cơ bị nặng cao hơn [1].
✗ “Sốt thì cứ uống ibuprofen hay aspirin.”
✓ WHO khuyên tránh ibuprofen, aspirin vì làm tăng nguy cơ chảy máu; giảm đau có thể dùng paracetamol [1]. Hãy đi khám, không tự điều trị tại nhà [3].
✗ “Muỗi chỉ đẻ ở cống rãnh, nước bẩn.”
✓ Muỗi vằn đẻ ở dụng cụ chứa nước quanh nhà: chum vại, bình hoa, lốp xe, vỏ dừa, chai lọ [1][2].
✗ “Phun thuốc là đủ, khỏi cần dọn.”
✓ Phòng chống dựa vào kiểm soát muỗi, trong đó diệt lăng quăng là nền tảng: “Không có lăng quăng/bọ gậy, không có bệnh sốt xuất huyết” [1][2]. Phun hoá chất do ngành y tế thực hiện khi cần [2].
✗ “Có vắc-xin rồi, ai cũng tiêm được.”
✓ WHO cho biết hiện có một vắc-xin được cấp phép ở một số nước và chỉ được khuyến cáo cho trẻ 6–16 tuổi ở nơi lây truyền cao [1]. Hỏi nhân viên y tế về tình hình tại địa phương.
Điều đúng nên nhớ
- Hầu hết người bệnh khỏi sau 1–2 tuần, nhưng bệnh có thể nặng [1].
- Có dấu hiệu nặng → đi viện ngay. Xem Dấu hiệu cảnh báo.
Dành cho các bạn nhỏ & phụ huynh
Đố vui
- Muỗi vằn đốt lúc nào? → Ban ngày!
- Hết sốt đã khỏi chưa? → Chưa chắc, bố mẹ vẫn theo dõi.
- Bọ gậy sống ở đâu? → Nước đọng quanh nhà.
An toàn cho trẻ: trẻ em không tự cầm, pha, xịt hay chơi với bất kỳ hoá chất diệt côn trùng nào. Nếu cần dùng sản phẩm xua muỗi cho trẻ, người lớn đọc kỹ và làm đúng theo nhãn sản phẩm, trực tiếp bôi cho trẻ và giám sát. Bài viết không hướng dẫn liều lượng hay giới thiệu sản phẩm cụ thể.
Nguồn tham khảo
- WHO — Dengue and severe dengue (fact sheet) — truy cập 25/09/2026.
- CDC Thừa Thiên Huế — Hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết lần thứ 16 (15/6/2026) — truy cập 25/09/2026.
- CDC Thừa Thiên Huế — Tăng cường truyền thông phòng chống bệnh sốt xuất huyết, tay chân miệng năm 2026 — truy cập 25/09/2026.
Các số liệu trong bài được trích từ các nguồn trên; nếu nguồn cập nhật, số liệu có thể thay đổi.